Một trong những dấu mốc đáng chú ý là việc tuyến Metro số 2 Bến Thành – Tham Lương bước vào giai đoạn thi công mạnh, mở ra cơ hội định hình lại không gian dọc tuyến. Kinh nghiệm từ Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên cho thấy, nếu thiếu quy hoạch đồng bộ, các khu vực quanh nhà ga khó phát huy hết tiềm năng. Vì vậy, cách tiếp cận mới đang hướng tới tích hợp giao thông với phát triển đô thị ngay từ đầu.

Hưng Yên kêu gọi nhà đầu tư tham gia triển khai 4 dự án nhà ở xã hội. (Nguồn: Sưu tầm)

Hành lang pháp lý cho TOD cũng đang dần hoàn thiện. Các cơ chế đặc thù cho phép Thành phố chủ động hơn trong việc khai thác quỹ đất quanh nhà ga, ứng vốn giải phóng mặt bằng và giữ lại nguồn thu từ phát triển TOD để tái đầu tư hạ tầng. Điều này giúp TOD không chỉ là mô hình quy hoạch, mà còn trở thành công cụ tài chính hỗ trợ phát triển hệ thống metro.

Với định hướng mới, các tuyến metro không còn là những công trình giao thông đơn lẻ mà trở thành trục phát triển đô thị. Dọc theo các nhà ga, các khu chức năng như nhà ở, thương mại, dịch vụ và không gian công cộng được quy hoạch theo hướng nén, tạo nên các cực tăng trưởng mới. Mỗi nhà ga có thể trở thành một điểm đến, nơi tích hợp đầy đủ tiện ích trong bán kính đi bộ.

Thành phố cũng đang triển khai nghiên cứu mô hình TOD tại một số khu vực trọng điểm dọc tuyến metro số 2, bao gồm depot và các nhà ga lớn. Đây được xem là bước thí điểm trước khi mở rộng ra toàn mạng lưới trong tương lai.

Về dài hạn, khi mạng lưới metro được mở rộng, cấu trúc đô thị của TP.HCM được kỳ vọng sẽ chuyển dịch từ mô hình tập trung sang đa cực. Các hành lang kết nối liên vùng không chỉ hỗ trợ giao thông mà còn mở ra không gian phát triển mới, góp phần giãn dân khỏi khu vực trung tâm.

TOD cũng được nhìn nhận như một giải pháp nâng cao chất lượng sống. Khi hệ thống giao thông công cộng trở thành trục xương sống, người dân có thể di chuyển thuận tiện hơn, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Đồng thời, các khu TOD còn đóng vai trò là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi tích hợp làm việc, sinh sống và giải trí.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, việc triển khai TOD theo hướng đồng bộ, tích hợp được xem là yếu tố then chốt để TP.HCM vừa duy trì tốc độ tăng trưởng, vừa hướng tới phát triển bền vững trong dài hạn.

(Tổng hợp)