Phát triển nhà ở theo phân vùng, đẩy mạnh TOD

UBND TP.HCM đã phê duyệt Đề cương điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021–2030 và xây dựng Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026–2030. Theo đó, quy mô dân số Thành phố (mới) dự kiến khoảng 16,25 triệu người, tổng diện tích sàn nhà ở tăng thêm hơn 119 triệu m². Chỉ tiêu diện tích nhà ở bình quân đạt 30,7 m²/người vào năm 2030 (khu vực TP.HCM cũ đạt 26,5 m²/người).

Định hướng phát triển nhà ở sẽ bám theo không gian phân vùng đô thị gồm: trung tâm, phía Đông, phía Tây, phía Bắc, phía Nam và Đông Nam (Cần Giờ).

Tại khu vực trung tâm Sài Gòn – Chợ Lớn và phụ cận, Thành phố ưu tiên bảo tồn cấu trúc đô thị cũ, di sản kiến trúc – văn hóa, đồng thời tái thiết theo hướng tăng tầng cao, giảm mật độ, mở rộng không gian thương mại – dịch vụ và công viên công cộng. Nhà ở được tổ chức gắn với hệ thống giao thông công cộng, đẩy mạnh mô hình đô thị định hướng giao thông (TOD).

TP.HCM triển khai kế hoạch phát triển nhà ở theo vùng (Nguồn: Sưu tầm)

Ở phân vùng phía Đông (TP. Thủ Đức), định hướng phát triển đô thị sáng tạo, công nghệ cao, tài chính, y tế, giáo dục. Trung tâm tài chính quốc tế được định vị tại khu vực Thủ Thiêm; các trung tâm thể dục thể thao như Rạch Chiếc sẽ hình thành không gian ở theo mô hình “Healthy Living”, tích hợp đường chạy bộ, sân tập cộng đồng, không gian yoga, gym ngoài trời. Ưu tiên phát triển chung cư cao tầng, gắn với giao thông đa phương thức và hệ thống công viên – kênh rạch nhằm kiểm soát ngập lụt.

Phân vùng phía Tây được định hướng là đô thị công nghiệp, công nghệ và dịch vụ chăm sóc sức khỏe; phía Bắc phát triển dịch vụ, giải trí, nghỉ dưỡng đan xen nông nghiệp; phía Nam tập trung công nghiệp, cảng, logistics gắn với cảng Hiệp Phước; còn phía Đông Nam (Cần Giờ) phát triển theo mô hình đô thị sinh thái biển, đảm bảo bảo vệ Khu Dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ và phát triển cảng trung chuyển quốc tế.

Ưu tiên nhà ở xã hội, chung cư và khu công nghiệp

Theo chương trình điều chỉnh, Thành phố khuyến khích hợp thửa, tái điều chỉnh đất để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng tầng cao xây dựng và bổ sung hạ tầng kỹ thuật – xã hội. Việc cải tạo, tái thiết chung cư cũ, phân bố dân cư hợp lý theo quy hoạch được đặt trọng tâm nhằm hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Đối với khu dân cư xây mới, nhà ở chung cư phải chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu phát triển, đảm bảo đồng bộ hạ tầng. Thành phố khuyến khích phát triển theo mô hình đô thị nén, gắn với khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ, trường đại học để tối ưu khoảng cách đi lại và tạo việc làm.

Về nhà ở xã hội, TP.HCM xác định không chỉ là “nhà giá rẻ” mà phải đảm bảo nơi ở bền vững, phù hợp khả năng chi trả. Nhà ở xã hội cần được quy hoạch gần khu công nghiệp, nơi làm việc và các trục giao thông công cộng, với bán kính di chuyển 20–30 phút, tránh khu vực hạ tầng yếu hoặc ô nhiễm.

Tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, Thành phố ưu tiên tạo quỹ đất sạch để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở cho thuê giá thấp. Đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân lao động nhằm ổn định chỗ ở lâu dài.

Riêng đặc khu Côn Đảo, Thành phố chỉ quy hoạch dự án phục vụ nhu cầu cư trú, làm việc tại chỗ, hạn chế nhập cư quá mức. Đối với khu vực cảng biển cửa ngõ quốc tế Thị Vải – Cái Mép, mô hình phát triển nhà ở phải tách bạch lõi cảng và khu sinh sống theo cấu trúc “cảng – đệm – ở”, giảm xung đột chức năng và ô nhiễm, đồng thời hướng đến thu hút chuyên gia, nhà đầu tư làm việc tại khu vực.