Theo dự thảo, các quỹ nhà ở xã hội không bán hết sau 1 năm và nhà tái định cư bỏ hoang từ 9 tháng trở lên có thể được nghiên cứu chuyển đổi sang phân khúc nhà ở thương mại. Động thái này nhận được sự đồng thuận lớn từ giới chuyên gia trong bối cảnh thị trường đang lệch pha cung - cầu nghiêm trọng, giúp biến những khối tài sản "bất động" thành nguồn cung thương mại giá trị.

Chuyển đổi nhà ở xã hội, nhà tái định cư bỏ trống để tránh lãng phí (Ảnh: Sưu tầm)

Nhiều dự án như Khu tái định cư Kiều Mai (Xuân Phương) dù đã hoàn thiện từ lâu nhưng vẫn chưa thể phát huy giá trị sử dụng. Việc linh hoạt điều chỉnh loại hình sản phẩm đối với các dự án kém hiệu quả sẽ giúp tăng hiệu suất khai thác, đồng thời bổ sung nguồn cung dồi dào cho các phân khúc đang thiếu hụt.

Mặc dù mang lại nhiều tín hiệu tích cực cho thị trường, các chuyên gia cũng đưa ra những khuyến cáo chuyển đổi cần đi đôi với kiểm soát nghiêm ngặt. Nỗi lo lớn nhất là nguy cơ một số chủ đầu tư có thể lợi dụng kẽ hở chính sách, mượn danh nghĩa phát triển nhà ở xã hội để hưởng ưu đãi ban đầu, sau đó "lách luật" chuyển đổi sang nhà ở thương mại nhằm mục đích tối đa hóa lợi nhuận.

Khu tái định cư Kiều Mai tại Xuân Phương, Hà Nội hoàn thành xây dựng từ năm 2013, hiện đang bỏ không (Ảnh: Sưu tầm)

Để ngăn chặn kịch bản này, cơ quan chức năng cần thực hiện quy trình thẩm định toàn diện nhằm tìm ra nguyên nhân gốc rễ khiến dự án không thể tiếp cận người dân, từ vị trí, giá bán cho đến chất lượng hạ tầng. Một cơ chế giám sát minh bạch, chặt chẽ trong toàn bộ quá trình thực hiện sẽ triệt tiêu hoàn toàn vấn đề đầu cơ, trục lợi.

Một yếu tố cốt lõi khác được Hiệp hội Môi giới Bất động sản Việt Nam lưu ý là việc chuyển đổi công năng phải gắn liền với nghĩa vụ tài chính rõ ràng. Các chủ đầu tư khi chuyển đổi sang mô hình thương mại bắt buộc phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ về tiền sử dụng đất theo đúng quy định thị trường hiện hành, đảm bảo nguồn thu cân bằng và tránh làm thất thoát ngân sách của nhà nước.

Bên cạnh đó, vì nhà ở xã hội vốn là trụ cột an sinh quan trọng, các chuyên gia khuyến nghị phương án chuyển sang nhà thương mại chỉ nên là giải pháp dự phòng cuối cùng. Thay vào đó, thành phố cần ưu tiên nghiên cứu các hướng đi mang tính trung hòa hơn như chuyển đổi sang nhà ở xã hội cho thuê, hoặc chủ động điều chỉnh hạ tầng giao thông lân cận để tăng khả năng tiếp cận thực tế cho người dân thu nhập thấp.

Nguồn: Tổng hợp