Trong bối cảnh thanh khoản chịu áp lực gia tăng, mặt bằng lãi suất được dự báo sẽ bước vào chu kỳ điều chỉnh mới trong năm 2026, với xu hướng tăng rõ nét ngay từ nửa đầu năm.

Trong phần lớn năm 2025, lãi suất huy động tương đối ổn định so với năm 2024. Tuy nhiên, từ cuối năm, một số ngân hàng đã bắt đầu điều chỉnh tăng lãi suất kỳ hạn 12 tháng khi cạnh tranh nguồn vốn gia tăng và áp lực thanh khoản trở nên rõ rệt. Đặc biệt, giai đoạn cuối tháng 11 đến đầu tháng 12/2025, lãi suất liên ngân hàng qua đêm vọt lên vùng 7–7,5%, phản ánh căng thẳng dòng tiền ngắn hạn trong hệ thống.

Theo các chuyên gia, áp lực thanh khoản xuất phát từ ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao trong khi huy động vốn tăng chậm hơn, khiến chênh lệch tín dụng – huy động ngày càng nới rộng. Thứ hai, nhu cầu tiền mặt mang tính mùa vụ thường tăng mạnh dịp cuối năm và cận Tết Nguyên đán. Thứ ba, ngân sách nhà nước bội thu lớn khiến một phần dòng tiền tạm thời rút khỏi lưu thông, làm thu hẹp thanh khoản hệ thống ngân hàng.

Đáng chú ý, dư địa hỗ trợ thanh khoản qua kênh thị trường mở không còn dồi dào. Đến cuối tháng 12/2025, quy mô OMO đạt mức cao kỷ lục 377 nghìn tỷ đồng. Trước áp lực này, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai hoán đổi ngoại tệ USD/VND quy mô 4–5 tỷ USD nhằm bổ sung thanh khoản VND, đồng thời nâng lãi suất OMO từ 4% lên 4,5%/năm – lần điều chỉnh đầu tiên kể từ tháng 5/2024. Động thái này cho thấy định hướng điều hành thận trọng, vừa hỗ trợ hệ thống ngân hàng, vừa kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường tiền tệ.

Từ tháng 10/2025, các ngân hàng đã đồng loạt tăng lãi suất huy động với mức phổ biến 0,2–0,8 điểm phần trăm. Đến cuối năm, lãi suất huy động kỳ hạn 1–3 tháng của nhóm ngân hàng quốc doanh tăng khoảng 0,38 điểm phần trăm; nhóm ngân hàng thương mại lớn tăng 0,74 điểm; nhóm ngân hàng nhỏ và vừa tăng 0,61 điểm. Với kỳ hạn 12 tháng, mức tăng bình quân khoảng 0,5 điểm phần trăm ở hầu hết các nhóm ngân hàng. Trong khi đó, lãi suất cho vay vẫn duy trì quanh mức 8,9%/năm, gần như đi ngang suốt hơn một năm qua.

Giới phân tích dự báo xu hướng tăng lãi suất huy động sẽ tiếp diễn trong nửa đầu năm 2026, với mức tăng thêm khoảng 50–100 điểm cơ bản so với cuối năm 2025. Nguyên nhân đến từ chênh lệch tín dụng – huy động vẫn ở mức cao, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của nhiều ngân hàng tiệm cận trần 85%, cùng áp lực nhu cầu tiền mặt trước và sau Tết Nguyên đán. Ngoài ra, lãi suất liên ngân hàng được dự báo duy trì ở mức trung bình – cao nhằm giữ chênh lệch lãi suất VND–USD dương, hỗ trợ ổn định tỷ giá.

Sang nửa cuối năm 2026, áp lực thanh khoản được kỳ vọng hạ nhiệt nhờ lãi suất huy động cao hơn giúp cải thiện tăng trưởng tiền gửi, tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh và định hướng kiểm soát tín dụng chặt chẽ hơn, đặc biệt với lĩnh vực rủi ro như bất động sản.

Tổng thể, năm 2026 nhiều khả năng đánh dấu giai đoạn tái lập mặt bằng lãi suất mới cao hơn, phản ánh yêu cầu cân bằng giữa mục tiêu ổn định vĩ mô và đảm bảo an toàn thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.