Đang tải...

Cách đọc ký hiệu các loại đất trên bản đồ quy hoạch 1/500 chi tiết

Bản đồ quy hoạch 1/500 thể hiện cụ thể chức năng sử dụng đất, vị trí công trình, chỉ tiêu xây dựng và hệ thống hạ tầng trong phạm vi một dự án hoặc khu vực. Việc hiểu đúng ký hiệu, màu sắc và chú giải trên bản đồ giúp người dân nhận diện khu đất được quy hoạch làm nhà ở, thương mại, cây xanh, giao thông hay công trình công cộng, từ đó có thêm cơ sở đánh giá hiện trạng pháp lý và khả năng sử dụng đất.

1. Bản đồ quy hoạch 1/500 thể hiện những thông tin gì?

Bản đồ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 là bản vẽ thể hiện phương án tổ chức không gian, kiến trúc cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật và chức năng sử dụng đất đến từng lô đất trong phạm vi quy hoạch. Với tỷ lệ này, 1 cm trên bản vẽ tương ứng 5 m ngoài thực địa, cho phép thể hiện tương đối chi tiết ranh giới, diện tích, vị trí công trình và các chỉ tiêu quy hoạch.

Quy hoạch chi tiết 1/500 với các khu chức năng được phân định cụ thể

Quy hoạch chi tiết 1/500 với các khu chức năng được phân định cụ thể. Ảnh: Sưu tầm.

Khác với bản đồ quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu, bản đồ 1/500 đi sâu vào từng khu đất, xác định cụ thể loại hình công trình được bố trí như nhà ở liền kề, biệt thự, chung cư, trường học, cơ sở y tế, khu thương mại, công viên và bãi đỗ xe. Đây là cơ sở để triển khai các bước thiết kế, lập dự án đầu tư xây dựng và quản lý xây dựng theo quy hoạch được duyệt.

Theo Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 16/2025/TT-BXD ngày 30/6/2025 của Bộ Xây dựng, hệ thống ký hiệu bản vẽ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được quy định riêng tại Mục 5. Vì vậy, khi đọc bản đồ, người xem cần sử dụng đúng bảng chú giải của đồ án thay vì mặc định áp dụng các mã đất thường gặp trên bản đồ địa chính hoặc bản đồ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện trước đây.

2. Cách đọc ký hiệu các loại đất trên bản đồ quy hoạch 1/500

Trước khi xác định chức năng của một khu đất, người xem nên tìm bảng chú giải (legend) đi kèm bản vẽ. Thông tin cần đối chiếu gồm tên chức năng sử dụng đất, ký hiệu, màu sắc, ranh giới lô đất và các ghi chú liên quan. Trên bản vẽ, mỗi khu vực thường được phân biệt bằng màu tô, đường bao hoặc ký hiệu chức năng cụ thể.

Bản đồ quy hoạch khu đô thị kèm bảng thống kê diện tích và chức năng sử dụng đất

Bản đồ quy hoạch khu đô thị kèm bảng thống kê diện tích và chức năng sử dụng đất. Ảnh: Sưu tầm.

2.1. Ký hiệu đất ở

Đất ở là nhóm chức năng quan trọng khi tra cứu bản đồ quy hoạch 1/500, thường được chia thành các loại hình nhà ở cụ thể:

Chức năng quy hoạch

Tên phân lớp trong hệ thống bản vẽ

Đất nhà ở liền kề

DAT_NO_Nhaolienke

Đất nhà ở biệt thự

DAT_NO_Nhaobietthu

Đất nhà chung cư

DAT_NO_Nhaochungcu

Đất nhà chung cư hỗn hợp

DAT_NO_NhaochungcuHH

Đất nhà ở nông thôn, làng xóm đô thị hóa

DAT_NO_Nhaonongthon

Khi gặp các ký hiệu này, người đọc có thể xác định định hướng phát triển nhà ở tại từng lô đất. Tuy nhiên, chức năng nhà ở chưa đủ để kết luận loại sản phẩm được phép xây dựng hoặc hình thức sở hữu. Cần xem thêm mật độ xây dựng, tầng cao tối đa, hệ số sử dụng đất, khoảng lùi và các chỉ tiêu kiến trúc đi kèm.

2.2. Ký hiệu đất công trình công cộng và tiện ích xã hội

Nhóm đất công trình hạ tầng xã hội bao gồm các khu vực phục vụ nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe, sinh hoạt văn hóa và thể thao của cư dân. Một số chức năng thường gặp gồm:

Chức năng quy hoạch

Tên phân lớp trong hệ thống bản vẽ

Đất văn hóa

DAT_CTHTXH_Vanhoa

Đất y tế

DAT_CTHTXH_Yte

Đất giáo dục

DAT_CTHTXH_Truonghoc

Đất thể dục thể thao

DAT_CTHTXH_Theducthethao

Đất cây xanh sử dụng công cộng

DAT_CTHTXH_CayxanhCC

Các lô đất này thường được bố trí để xây dựng trường học, bệnh viện, cơ sở văn hóa, sân thể thao, công viên hoặc không gian sinh hoạt chung. Khi đọc bản đồ, cần chú ý chức năng cụ thể và cấp phục vụ của công trình, bởi một khu đất dành cho trường học hoặc cơ sở y tế không mặc nhiên được sử dụng để phát triển nhà ở hay thương mại.

2.3. Ký hiệu đất thương mại, dịch vụ và sản xuất

Đây là nhóm đất dành cho các hoạt động kinh doanh, dịch vụ, nghiên cứu, đào tạo hoặc sản xuất. Một số ký hiệu phân lớp đáng chú ý gồm:

Chức năng quy hoạch

Tên phân lớp trong hệ thống bản vẽ

Đất thương mại, dịch vụ

DAT_CTHTXD_ThuongmaiDV

Đất công trình dịch vụ

DAT_CT_Dichvu

Đất công trình dịch vụ du lịch

DAT_CT_Dulich

Đất sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, kho tàng

DAT_CTSX_Congnghiep

Đất trung tâm nghiên cứu, đào tạo

DAT_CT_Daotaonghiencuu

Các khu đất này có thể được quy hoạch để xây dựng trung tâm thương mại, văn phòng, cơ sở lưu trú, công trình dịch vụ hoặc nhà xưởng tùy theo chức năng được phê duyệt. Người xem cần phân biệt đất thương mại, dịch vụ với đất ở và đất hỗn hợp, đặc biệt khi đánh giá khả năng khai thác hoặc chuyển nhượng bất động sản.

2.4. Ký hiệu đất cây xanh, giao thông và hạ tầng kỹ thuật

Nhóm đất này có ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc không gian và khả năng kết nối của khu đô thị. Các chức năng thường được thể hiện gồm:

Chức năng quy hoạch

Tên phân lớp trong hệ thống bản vẽ

Đất cây xanh chuyên dụng

DAT_CT_Cayxanhchuyendung

Đất cây xanh sử dụng hạn chế

DAT_CT_Cayxanhhanche

Đất đường giao thông

DAT_CTHTKT_DuongGT

Bãi đỗ xe

DAT_CTHTKT_Baidoxe

Đất nghĩa trang

DAT_CTHTKT_Nghiatrang

Đất công trình hạ tầng kỹ thuật khác

DAT_CTHTKT_Hatangkhac

Ngoài ra, bản đồ có thể thể hiện đất an ninh, quốc phòng, đất nông nghiệp, đất rừng, mặt nước và các khu vực chưa sử dụng. Đây là những chức năng cần được nhận diện khi đánh giá phạm vi xây dựng, hành lang hạ tầng và các yếu tố hạn chế phát triển công trình.

3. Cách đọc màu sắc, ranh giới và thông số trên bản đồ 1/500

Bên cạnh tên gọi và ký hiệu, màu sắc là yếu tố giúp phân biệt các khu chức năng trên bản đồ. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào màu để xác định loại đất vì màu hiển thị có thể khác nhau giữa các bản vẽ, phiên bản hoặc phần mềm. Người xem cần đối chiếu đồng thời với bảng chú giải và tên chức năng được ghi trên từng lô đất.

Các khu đất được phân biệt bằng màu sắc theo chức năng quy hoạch

Các khu đất được phân biệt bằng màu sắc theo chức năng quy hoạch. Ảnh: Sưu tầm. 

Theo Phụ lục I Thông tư 16/2025/TT-BXD, hệ thống bản vẽ quy hoạch chi tiết 1/500 quy định màu thể hiện theo mã màu trong phần mềm CAD, đi kèm tên phân lớp tương ứng. Chẳng hạn, đất nhà ở liền kề, biệt thự, chung cư, cây xanh, thương mại dịch vụ và giao thông đều có phân lớp riêng. Vì vậy, màu sắc trên bản vẽ cần được đọc theo đúng chú giải của đồ án, không nên áp dụng một bảng màu chung cho mọi loại bản đồ.

Ngoài màu tô, người xem cần chú ý các thông tin sau:

  • Ranh giới lô đất: Xác định phạm vi và hình dạng khu đất được quy hoạch cho từng chức năng.
  • Mã hoặc tên lô đất: Giúp tra cứu vị trí trong bảng tổng hợp sử dụng đất và hồ sơ thuyết minh.
  • Diện tích: Cho biết quy mô từng lô đất, thường được ghi bằng m² hoặc ha.
  • Chỉ tiêu xây dựng: Bao gồm mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, số tầng hoặc chiều cao tối đa.
  • Chỉ giới đường đỏ và chỉ giới xây dựng: Giúp xác định phạm vi đất dành cho giao thông và giới hạn xây dựng công trình.
  • Hệ thống hạ tầng kỹ thuật: Thể hiện hướng tuyến giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước và các công trình kỹ thuật liên quan.

Việc đọc đồng thời các thông tin này giúp người xem hiểu rõ hơn không chỉ khu đất được quy hoạch để làm gì mà còn các giới hạn về quy mô và hình thức xây dựng.

4. Lưu ý khi tra cứu ký hiệu đất trên bản đồ quy hoạch 1/500

Một trong những nhầm lẫn phổ biến là sử dụng các mã như ODT, ONT, TMD, DGT hoặc DGD để đọc mọi bản đồ quy hoạch 1/500. Đây là các mã loại đất thường gặp trong hệ thống thống kê, kiểm kê và bản đồ địa chính; trong khi bản vẽ quy hoạch chi tiết 1/500 theo Thông tư 16/2025/TT-BXD sử dụng hệ thống phân lớp và ký hiệu chức năng riêng. Vì vậy, không nên mặc định một mã đất trên bản đồ địa chính sẽ xuất hiện giống hệt trên bản vẽ quy hoạch chi tiết.

Bên cạnh đó, cần kiểm tra tình trạng pháp lý của bản đồ. Một bản vẽ đang trong quá trình lấy ý kiến, hồ sơ trình thẩm định hoặc phương án nghiên cứu chưa có giá trị tương đương đồ án quy hoạch đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Người tra cứu nên xác định số quyết định phê duyệt, ngày ban hành, phạm vi và phiên bản bản vẽ để tránh sử dụng tài liệu cũ hoặc chưa có hiệu lực.

Đối với thửa đất cụ thể, cần đối chiếu vị trí trên bản đồ quy hoạch với bản đồ địa chính, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thông tin do cơ quan quản lý quy hoạch, đất đai tại địa phương cung cấp. Chức năng quy hoạch thể hiện trên bản vẽ không tự động làm thay đổi mục đích sử dụng đất hiện tại hoặc đồng nghĩa người sử dụng đất được phép xây dựng ngay theo chức năng dự kiến.

Bản vẽ quy hoạch thể hiện chỉ giới đường đỏ, khoảng lùi và phạm vi xây dựng của thửa đất

Bản vẽ quy hoạch thể hiện chỉ giới đường đỏ, khoảng lùi và phạm vi xây dựng của thửa đất. Ảnh: Sưu tầm.

Nắm được cách đọc ký hiệu các loại đất trên bản đồ quy hoạch 1/500 giúp người dân nhận diện chức năng từng khu đất và đánh giá các chỉ tiêu xây dựng trong phạm vi dự án. Tuy nhiên, để đưa ra quyết định liên quan đến giao dịch hoặc đầu tư bất động sản, cần kết hợp bản vẽ quy hoạch đã được phê duyệt với hồ sơ pháp lý và thông tin địa chính của thửa đất.