Lo ngại chi phí đất đai tăng cao

Ngày 22/6, Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM đã có văn bản kiến nghị UBND TP.HCM xem xét giữ hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) ở mức bằng 1 kể từ ngày 1/7/2026, thay vì tăng theo phương án dự thảo đang được Sở Nông nghiệp và Môi trường trình thành phố.

Theo rà soát của đơn vị, nhiều khu vực trong dự thảo được đề xuất điều chỉnh hệ số K cao hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế trên thị trường. Thậm chí, có nơi mức tăng lên tới 259% so với đầu năm 2026.

Bảng giá đất năm 2026 của TP.HCM đã được xây dựng trên cơ sở khảo sát giá thị trường. Vì vậy, việc tiếp tục điều chỉnh tăng mạnh hệ số K chỉ sau nửa năm được cho là có thể khiến chi phí sử dụng đất gia tăng đáng kể, tạo thêm gánh nặng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư bất động sản.

Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM kiến nghị xem xét giữ hệ số K ở mức 1. Ảnh: Sưu tầm.

Kiến nghị này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế và thị trường bất động sản vẫn đang trong quá trình phục hồi. Dòng tiền của doanh nghiệp tiếp tục chịu nhiều sức ép, trong khi sức mua ở nhiều lĩnh vực chưa phục hồi như kỳ vọng. Theo số liệu được dẫn lại trong kiến nghị, hơn 129.000 doanh nghiệp đã rút lui khỏi thị trường trong 6 tháng đầu năm nay.

Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho rằng việc duy trì hệ số K ở mức hợp lý sẽ góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất thuận lợi hơn và tạo điều kiện cho thị trường phục hồi.

Hệ số K ảnh hưởng ra sao đến thị trường?

Hệ số K là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ tài chính trong nhiều trường hợp như giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Khi hệ số này tăng, chi phí liên quan đến đất đai cũng sẽ tăng tương ứng.

Theo các chuyên gia, chi phí đất đai là một trong những cấu phần quan trọng trong giá thành bất động sản. Do đó, việc tăng hệ số K có thể kéo theo nguy cơ gia tăng giá nhà ở, giá thuê mặt bằng cũng như làm chậm tiến độ triển khai của nhiều dự án.

Không chỉ doanh nghiệp, người dân thực hiện các thủ tục về đất đai như chuyển mục đích sử dụng đất cũng có thể chịu tác động khi nghĩa vụ tài chính phát sinh tăng lên.

Hệ số K sẽ tác động rất lớn đến giá bất động sản TP.HCM. Ảnh: Sưu tầm.

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho rằng bảng giá đất hiện nay tại nhiều khu vực đã được điều chỉnh ở mức cao. Nếu tiếp tục áp dụng nguyên tắc hệ số K luôn lớn hơn 1 có thể khiến chi phí đất đai tăng mạnh, gây áp lực lên doanh nghiệp cũng như khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Từ thực tế trên, nhiều ý kiến đề xuất TP.HCM tiếp tục rà soát dữ liệu giao dịch thực tế trên thị trường, chỉ điều chỉnh tăng hệ số K tại những khu vực có giá đất giao dịch cao hơn rõ rệt so với bảng giá đất hiện hành. Riêng các khu vực có giá trị khai thác đặc biệt cao như dự án TOD hoặc khu đô thị thương mại tiêu chuẩn quốc tế có thể xem xét áp dụng hệ số cao hơn.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản TP.HCM vẫn đang trong giai đoạn phục hồi, nhiều chuyên gia cho rằng chính sách giá đất cần được điều hành linh hoạt, vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách, vừa tránh tạo thêm cú sốc chi phí đối với doanh nghiệp và người dân.

Nguồn: Tổng hợp