Đang tải...

Cách tính thuế thu nhập cá nhân khi bán nhà đất đồng sở hữu mới nhất

Khi chuyển nhượng nhà đất có nhiều người cùng đứng tên trên sổ đỏ, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân được xác định như thế nào? Mỗi người phải nộp thuế trên toàn bộ giá trị bất động sản hay chỉ phần tương ứng với tỷ lệ sở hữu? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cách tính thuế thu nhập cá nhân khi bán nhà đất đồng sở hữu, kèm ví dụ minh họa, điều kiện miễn thuế và thủ tục kê khai theo quy định hiện hành.v

1. Nhà đất đồng sở hữu là gì? Bán nhà đất đồng sở hữu được hiểu như thế nào?

1.1. Khái niệm nhà đất đồng sở hữu

Nhà đất đồng sở hữu là bất động sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của từ hai cá nhân trở lên. Những người này cùng có quyền đối với một tài sản, có thể hình thành thông qua việc góp tiền mua chung, được tặng cho, thừa kế hoặc xác lập quyền sở hữu theo quy định pháp luật.

image-20261110181741-1.png

Nhà đất đồng sở hữu là bất động sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của từ hai cá nhân trở lên. (Nguồn: Sưu tầm)

Theo Điều 207 Bộ luật Dân sự 2015, sở hữu chung là sở hữu của nhiều chủ thể đối với tài sản và được chia thành hai hình thức: sở hữu chung theo phần và sở hữu chung hợp nhất.

Trong đó, sở hữu chung theo phần là trường hợp quyền sở hữu của từng người được xác định cụ thể theo tỷ lệ nhất định. Ngược lại, với sở hữu chung hợp nhất, phần quyền của mỗi người chưa được xác định riêng đối với tài sản chung. Tài sản chung của vợ chồng là một ví dụ phổ biến của hình thức sở hữu chung hợp nhất có thể phân chia.

Trên thực tế, nhà đất đồng sở hữu thường gặp trong các trường hợp như vợ chồng cùng mua nhà, anh chị em cùng nhận thừa kế quyền sử dụng đất hoặc nhiều cá nhân góp vốn mua chung bất động sản. Quyền và nghĩa vụ của từng người được xác định căn cứ vào nguồn gốc hình thành tài sản, thỏa thuận giữa các bên và quy định pháp luật liên quan.

1.2. Bán nhà đất đồng sở hữu là gì?

image-20261110181741-2.png

Bán nhà đất đồng sở hữu là việc nhiều cá nhân cùng chuyển nhượng bất động sản thuộc quyền sở hữu hoặc sử dụng chung cho người khác. (Nguồn: Sưu tầm)

Bán nhà đất đồng sở hữu là việc chuyển nhượng bất động sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng chung của nhiều cá nhân cho người khác để nhận tiền theo thỏa thuận. Giao dịch có thể được thực hiện đối với toàn bộ bất động sản hoặc phần quyền của một người đồng sở hữu nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.

Đối với trường hợp chuyển nhượng toàn bộ nhà đất, các đồng sở hữu cần thống nhất việc bán và thực hiện các thủ tục theo quy định. Nếu chỉ một người muốn chuyển nhượng phần quyền của mình, việc thực hiện giao dịch cần tuân thủ quy định về định đoạt tài sản chung và quyền ưu tiên mua của các đồng sở hữu khác (nếu thuộc trường hợp áp dụng).

Sau khi giao dịch hoàn tất, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân được xác định theo quy định đối với từng cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản. Vì vậy, việc xác định đúng tỷ lệ sở hữu, giá trị chuyển nhượng và chủ thể có nghĩa vụ thuế là cơ sở quan trọng để tính số thuế phải nộp.

2. Quy định về thuế thu nhập cá nhân khi bán nhà đất đồng sở hữu

2.1. Ai có nghĩa vụ nộp thuế khi bán nhà đất chung sổ?

image-20261110181741-3.png

Trách nhiệm nộp thuế khi bán nhà đất chung sổ thuộc về tất cả các cá nhân có quyền sở hữu và sử dụng bất động sản đó. (Nguồn: Sưu tầm)

Khi chuyển nhượng nhà đất thuộc sở hữu chung, các cá nhân có quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản đều có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế đối với phần giá trị chuyển nhượng tương ứng với tỷ lệ sở hữu của mình. Trường hợp có văn bản ủy quyền, một người có thể đại diện thực hiện thủ tục kê khai và nộp thuế thay cho các đồng sở hữu.

Cần làm rõ các trường hợp đồng sở hữu phổ biến như vợ chồng cùng đứng tên, anh chị em cùng thừa kế nhà đất hoặc nhiều cá nhân cùng góp vốn mua bất động sản.

2.2. Mức thuế TNCN áp dụng khi chuyển nhượng bất động sản

Theo quy định hiện hành, thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản của cá nhân được áp dụng với thuế suất 2% trên giá chuyển nhượng tính thuế.

Công thức tính:

Thuế TNCN = Giá chuyển nhượng tính thuế × 2%

Trong đó, giá chuyển nhượng tính thuế được xác định theo quy định pháp luật, căn cứ vào giá ghi trên hợp đồng và giá đất, giá nhà do cơ quan có thẩm quyền quy định trong trường hợp áp dụng mức giá tối thiểu tương ứng.

Đối với nhà đất đồng sở hữu, số thuế phải nộp của từng cá nhân được xác định theo phần giá trị chuyển nhượng tương ứng với tỷ lệ sở hữu hợp pháp.

3. Cách tính thuế thu nhập cá nhân khi bán nhà đất đồng sở hữu

3.1. Công thức tính thuế TNCN khi chuyển nhượng nhà đất

Theo quy định hiện hành, thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản được tính bằng 2% giá chuyển nhượng tính thuế.

Công thức:

Thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng tính thuế × 2%

Trong đó, giá chuyển nhượng tính thuế được xác định theo giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng. Trường hợp giá ghi trên hợp đồng thấp hơn mức giá làm căn cứ tính thuế theo quy định, cơ quan thuế sẽ áp dụng mức giá tương ứng theo quy định pháp luật.

3.2. Cách phân chia số thuế theo tỷ lệ sở hữu của từng người

Đối với nhà đất đồng sở hữu, nghĩa vụ thuế của mỗi cá nhân được xác định theo tỷ lệ sở hữu hợp pháp đối với bất động sản chuyển nhượng.

Công thức:

Thuế TNCN mỗi người = Giá chuyển nhượng tính thuế × Tỷ lệ sở hữu × 2%

Ví dụ: Ba người cùng sở hữu một mảnh đất có giá chuyển nhượng 5 tỷ đồng, tỷ lệ sở hữu lần lượt là 50%, 30% và 20%.

Người đồng sở hữu

Tỷ lệ sở hữu

Thuế TNCN

Người thứ nhất

50%

50 triệu đồng

Người thứ hai

30%

30 triệu đồng

Người thứ ba

20%

20 triệu đồng

Tổng cộng

100%

100 triệu đồng

Như vậy, tổng số thuế TNCN phải nộp là 100 triệu đồng, được phân chia theo tỷ lệ sở hữu của từng cá nhân.

3.3. Cách tính thuế khi không xác định được tỷ lệ sở hữu

Trong trường hợp nhiều người cùng đứng tên trên giấy chứng nhận nhưng không có tài liệu hợp pháp xác định tỷ lệ sở hữu, việc phân chia nghĩa vụ thuế được thực hiện theo quy định về tỷ lệ sở hữu bình quân.

Ví dụ: Ba người cùng đứng tên sở hữu một bất động sản trị giá 3 tỷ đồng nhưng không có giấy tờ xác định tỷ lệ góp vốn hoặc tỷ lệ sở hữu riêng. Khi đó, tỷ lệ sở hữu được xác định bình quân là 1/3 cho mỗi người.

  • Giá trị chuyển nhượng tính cho mỗi người: 1 tỷ đồng.
  • Thuế TNCN mỗi người phải nộp: 1 tỷ × 2% = 20 triệu đồng.
  • Tổng thuế TNCN: 60 triệu đồng.

4. Các trường hợp được miễn thuế TNCN khi bán nhà đất đồng sở hữu

4.1. Chuyển nhượng bất động sản giữa những người có quan hệ thân nhân

Theo quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa một số người có quan hệ thân nhân được miễn thuế TNCN, bao gồm: vợ với chồng; cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi với con; cha mẹ chồng với con dâu; cha mẹ vợ với con rể; ông bà với cháu và anh chị em ruột với nhau.

Đối với nhà đất đồng sở hữu, cần xác định cụ thể quan hệ giữa từng người chuyển nhượng và người nhận chuyển nhượng. Trường hợp chỉ một số cá nhân thuộc diện miễn thuế thì việc miễn thuế được xem xét tương ứng với phần thu nhập của những cá nhân đáp ứng điều kiện, không mặc nhiên áp dụng cho toàn bộ giao dịch.

image-20261110181741-4.png

Các trường hợp chuyển nhượng nhà đất giữa người có quan hệ thân nhân được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định. (Nguồn: Sưu tầm)

4.2. Trường hợp chuyển nhượng nhà đất duy nhất

Cá nhân có duy nhất một nhà ở hoặc quyền sử dụng một thửa đất ở tại Việt Nam có thể được miễn thuế TNCN khi chuyển nhượng nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Một số điều kiện quan trọng gồm:

  • Chỉ có duy nhất một nhà ở hoặc một thửa đất ở tại thời điểm chuyển nhượng.
  • Có quyền sở hữu, sử dụng bất động sản tối thiểu 183 ngày tính đến thời điểm chuyển nhượng.
  • Chuyển nhượng toàn bộ nhà ở, quyền sử dụng đất ở.
  • Không áp dụng đối với nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.

Lưu ý với nhà đất đồng sở hữu: Việc miễn thuế được xét riêng cho từng cá nhân. Nếu nhiều người cùng sở hữu một bất động sản, chỉ người không có nhà ở hoặc quyền sử dụng đất ở nơi khác mới đủ điều kiện xem xét miễn thuế; người đã sở hữu bất động sản khác vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế đối với phần thu nhập của mình.

4.3. Hồ sơ chứng minh điều kiện miễn thuế

Để được áp dụng chính sách miễn thuế TNCN, cá nhân cần chuẩn bị hồ sơ kê khai và các giấy tờ chứng minh thuộc trường hợp được miễn, tùy theo từng giao dịch.

  • Trường hợp chuyển nhượng giữa người thân: Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân như giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ hợp pháp khác.
  • Trường hợp chuyển nhượng nhà đất duy nhất: Tờ khai thuế TNCN và hồ sơ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản; cá nhân tự kê khai và chịu trách nhiệm về điều kiện miễn thuế.
  • Trường hợp đồng sở hữu: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và giấy tờ xác định phần quyền của từng cá nhân.

Hồ sơ miễn thuế được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Người kê khai cần bảo đảm thông tin chính xác để tránh nguy cơ bị truy thu thuế và xử phạt nếu kê khai không đúng.

5. Thủ tục kê khai và nộp thuế khi chuyển nhượng nhà đất đồng sở hữu

5.1. Hồ sơ khai thuế cần chuẩn bị

Khi chuyển nhượng nhà đất đồng sở hữu, các cá nhân có nghĩa vụ thuế cần chuẩn bị hồ sơ kê khai theo quy định. Một bộ hồ sơ cơ bản bao gồm:

  • Tờ khai thuế TNCN từ chuyển nhượng bất động sản theo mẫu 03/BĐS-TNCN.
  • Bản sao hợp đồng chuyển nhượng nhà đất.
  • Bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất.
  • Giấy tờ chứng minh tỷ lệ sở hữu của từng cá nhân như thỏa thuận góp vốn, văn bản phân chia tài sản hoặc di chúc (nếu có).
  • Giấy tờ chứng minh thuộc diện miễn thuế (nếu có).
  • Văn bản ủy quyền khai thuế thay trong trường hợp có người đại diện thực hiện thủ tục.

Đối với nhà đất đồng sở hữu, hồ sơ cần thể hiện rõ thông tin của các cá nhân chuyển nhượng và tỷ lệ sở hữu tương ứng để cơ quan thuế xác định chính xác nghĩa vụ của từng người.

5.2. Cơ quan tiếp nhận, thời hạn kê khai và nộp thuế

Người chuyển nhượng có thể thực hiện kê khai thuế thông qua các hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến. Hồ sơ được tiếp nhận tại cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận thủ tục đất đai hoặc cơ quan thuế theo quy trình liên thông tại địa phương.

Về thời hạn kê khai, đối với bất động sản đã được cấp giấy chứng nhận, hồ sơ khai thuế phải được nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của thời hạn đăng ký biến động tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật về đất đai. Trường hợp chuyển nhượng nhà ở hình thành trong tương lai, thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực.

Sau khi nhận được thông báo nghĩa vụ tài chính, người nộp thuế thực hiện thanh toán theo thời hạn ghi trong thông báo. Có thể sử dụng các phương thức thanh toán điện tử như Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc ứng dụng eTax Mobile.

5.3. Có thể ủy quyền cho một người đại diện nộp thuế không?

Theo khoản 6 Điều 57 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các cá nhân đồng sở hữu bất động sản được phép ủy quyền cho một người đại diện thực hiện việc nộp thuế TNCN từ hoạt động chuyển nhượng.

Việc ủy quyền giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, đặc biệt khi bất động sản có nhiều người cùng đứng tên nhưng không thể trực tiếp có mặt để thực hiện giao dịch.

Một số nội dung cần lưu ý:

  • Người đại diện cần có văn bản ủy quyền hợp pháp của các cá nhân đồng sở hữu.
  • Hồ sơ kê khai cần thể hiện đầy đủ thông tin của những người có nghĩa vụ thuế.
  • Nghĩa vụ thuế vẫn được xác định riêng theo tỷ lệ sở hữu của từng cá nhân, không chuyển toàn bộ trách nhiệm thuế sang người đại diện.
  • Người đại diện thực hiện kê khai, nộp thuế theo phạm vi được ủy quyền.

Như vậy, việc ủy quyền chỉ giúp thống nhất đầu mối thực hiện thủ tục, không làm thay đổi nghĩa vụ thuế của từng người đồng sở hữu.

Khi bán nhà đất đồng sở hữu, thuế thu nhập cá nhân được xác định dựa trên giá trị chuyển nhượng và tỷ lệ sở hữu của từng cá nhân. Việc nắm rõ cách tính thuế, các trường hợp được miễn thuế cũng như quy trình kê khai, nộp thuế sẽ giúp các bên chủ động thực hiện nghĩa vụ tài chính, hạn chế sai sót và tránh phát sinh tranh chấp trong quá trình chuyển nhượng. Trước khi hoàn tất giao dịch, các đồng sở hữu nên thống nhất tỷ lệ phân chia tài sản, trách nhiệm nộp thuế và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ pháp lý theo quy định hiện hành.