Đang tải...

Thủ tục tách thửa đất ở kết hợp đất vườn liền kề mới nhất 2026

Nhiều hộ gia đình sở hữu thửa đất gồm phần đất ở và diện tích đất vườn liền kề có nhu cầu chia tách để chuyển nhượng, tặng cho hoặc phân chia tài sản. Tuy nhiên, do có nhiều mục đích sử dụng đất trong cùng một thửa, thủ tục tách thửa cần đáp ứng đồng thời các điều kiện pháp lý liên quan. Vậy thủ tục tách thửa đất ở kết hợp đất vườn liền kề năm 2026 được thực hiện như thế nào?

1. Đất ở kết hợp đất vườn liền kề có được phép tách thửa không?

Đất ở kết hợp đất vườn liền kề là cách gọi phổ biến đối với thửa đất có phần diện tích được xác định là đất ở và phần diện tích còn lại được sử dụng vào mục đích nông nghiệp, thường là trồng cây lâu năm hoặc cây hằng năm. Hai phần đất này có thể được thể hiện chung trên một Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng có mục đích sử dụng và thời hạn sử dụng khác nhau.

Cần lưu ý, “đất vườn” không phải là một loại đất độc lập trong hệ thống phân loại đất đai. Khi thực hiện thủ tục tách thửa, cơ quan đăng ký đất đai sẽ căn cứ vào mục đích sử dụng được ghi nhận trên Giấy chứng nhận và hồ sơ địa chính để xác định điều kiện áp dụng.

Theo Điều 220 Luật Đất đai 2024, pháp luật không cấm tách thửa đối với thửa đất có nhiều mục đích sử dụng. Tuy nhiên, việc tách thửa phải đáp ứng các nguyên tắc chung và điều kiện về diện tích tối thiểu, kích thước, lối đi theo quy định của địa phương.

Vì vậy, thửa đất có cả đất ở và đất vườn vẫn có thể được xem xét tách thành nhiều thửa nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật. Khả năng tách thửa cụ thể phụ thuộc vào hiện trạng, loại đất được ghi trên Giấy chứng nhận, phương án phân chia và quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất.

image-20261120143319-1.png

1.1. Hai trường hợp tách thửa đất ở kết hợp đất vườn thường gặp

Trên thực tế, nhu cầu tách thửa đối với loại đất này thường được chia thành hai trường hợp.

Trường hợp thứ nhất: Tách thành các thửa mới đều có cả đất ở và đất vườn.

Người sử dụng đất muốn chia thửa đất ban đầu thành hai hoặc nhiều thửa, trong đó mỗi thửa mới đều có một phần diện tích đất ở và một phần đất vườn. Khi đó, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét điều kiện tách thửa đối với các loại đất có trong từng thửa mới hình thành. Diện tích, kích thước và các điều kiện khác phải đáp ứng quy định tương ứng của địa phương.

Trường hợp thứ hai: Tách riêng phần đất ở và phần đất vườn thành các thửa độc lập.

Người sử dụng đất có nhu cầu tách phần đất ở thành một thửa riêng, phần đất vườn thành thửa khác. Trong trường hợp này, điều kiện tách thửa được xem xét theo mục đích sử dụng của từng thửa đất sau khi phân chia. Đặc biệt, phần đất vườn phải đáp ứng quy định về diện tích tối thiểu và điều kiện tách thửa đối với loại đất được ghi nhận trên Giấy chứng nhận.

Hai phương án trên có cách xác định điều kiện khác nhau. Do đó, người sử dụng đất nên xác định rõ mục đích phân chia trước khi lập bản vẽ tách thửa để tránh trường hợp phương án dự kiến không đáp ứng yêu cầu pháp lý.

2. Điều kiện tách thửa đất ở kết hợp đất vườn liền kề năm 2026

Căn cứ Điều 220 Luật Đất đai 2024 và các quy định có liên quan, việc tách thửa đất ở kết hợp đất vườn phải đáp ứng điều kiện chung của pháp luật đất đai, đồng thời tuân thủ quy định về diện tích tối thiểu, kích thước thửa đất tại địa phương.

2.1. Đáp ứng các điều kiện chung về quyền sử dụng đất

Trước hết, thửa đất đề nghị tách phải được cấp một trong các loại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất theo quy định. Đất phải còn thời hạn sử dụng, không có tranh chấp, không bị kê biên để bảo đảm thi hành án và không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của cơ quan có thẩm quyền.

Trường hợp thửa đất đang có tranh chấp nhưng đã xác định được phạm vi diện tích và ranh giới tranh chấp thì phần diện tích còn lại, không thuộc phạm vi tranh chấp, vẫn có thể được xem xét tách thửa theo quy định.

Bên cạnh đó, việc tách thửa phải bảo đảm có lối đi, kết nối với đường giao thông công cộng hoặc đáp ứng điều kiện về lối đi theo quy định pháp luật. Theo khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15, người sử dụng đất có thể thực hiện tách thửa trong trường hợp được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.

Nếu dành một phần diện tích đất ở hoặc đất có cả đất ở và đất khác trong cùng thửa để làm lối đi, người sử dụng đất không bắt buộc phải chuyển mục đích sử dụng đối với phần diện tích làm lối đi này.

2.2. Đáp ứng diện tích tối thiểu đối với từng loại đất

Đây là điều kiện quan trọng khi thực hiện thủ tục tách thửa đất ở kết hợp đất vườn liền kề. Theo Điều 220 Luật Đất đai 2024, các thửa đất hình thành sau khi tách phải bảo đảm diện tích tối thiểu tương ứng với loại đất đang sử dụng theo quy định của UBND cấp tỉnh.

Đối với thửa đất có nhiều mục đích sử dụng, việc tách thửa phải đáp ứng đồng thời điều kiện áp dụng cho các loại đất có liên quan. Chẳng hạn, nếu thửa đất mới vẫn bao gồm cả đất ở và đất trồng cây lâu năm thì cần xem xét cả điều kiện tách thửa đất ở và điều kiện tách thửa đối với đất nông nghiệp tương ứng.

Trường hợp tách riêng đất ở và đất vườn, từng thửa đất sau khi hình thành phải đáp ứng điều kiện về diện tích, kích thước theo loại đất tương ứng. Không thể chỉ căn cứ vào tổng diện tích của thửa đất ban đầu để xác định đủ điều kiện tách thửa.

Đáng chú ý, diện tích tối thiểu không được áp dụng thống nhất trên toàn quốc mà do UBND cấp tỉnh quy định. Mỗi địa phương có thể phân chia khu vực đô thị, nông thôn hoặc các vùng địa lý khác nhau để xác định điều kiện cụ thể. Vì vậy, người sử dụng đất cần tra cứu quyết định hiện hành tại địa phương nơi có thửa đất thay vì áp dụng một mức diện tích chung.

2.3. Bảo đảm điều kiện về kích thước, lối đi và quy hoạch

Ngoài diện tích tối thiểu, hình dạng và kích thước của các thửa đất sau khi tách cũng cần đáp ứng quy định của địa phương. Một số địa phương quy định cụ thể chiều rộng mặt tiền, chiều sâu hoặc kích thước lối đi đối với thửa đất hình thành sau tách.

Nếu phương án tách thửa tạo ra lối đi chung, phần diện tích này cần được thể hiện rõ trên bản vẽ tách thửa và hồ sơ đăng ký. Trường hợp sử dụng lối đi qua thửa đất liền kề, cần có căn cứ thể hiện sự đồng ý của người có quyền sử dụng đất liên quan theo quy định.

Người sử dụng đất cũng cần kiểm tra quy hoạch và tình trạng pháp lý của thửa đất trước khi thực hiện. Nếu đất nằm trong phạm vi có quyết định thu hồi, thuộc khu vực có quy hoạch chi tiết hoặc thuộc trường hợp bị hạn chế tách thửa theo quy định của địa phương thì khả năng thực hiện thủ tục có thể bị ảnh hưởng.

3. Hồ sơ tách thửa đất ở kết hợp đất vườn gồm những gì?

Hồ sơ tách thửa đất ở kết hợp đất vườn được lập theo quy định về đăng ký đất đai và thủ tục hành chính do địa phương công bố. Thành phần hồ sơ cơ bản thường gồm đơn đề nghị tách thửa, bản vẽ tách thửa và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp.

Trong đó, đơn đề nghị tách thửa cần thể hiện thông tin người sử dụng đất, số thửa, tờ bản đồ, diện tích, địa chỉ thửa đất và phương án chia thành các thửa mới. Người đề nghị cần ghi rõ mục đích sử dụng của từng phần đất sau khi tách để cơ quan đăng ký có căn cứ kiểm tra điều kiện áp dụng.

Bản vẽ tách thửa thể hiện ranh giới thửa đất ban đầu, vị trí và diện tích các thửa đất dự kiến hình thành, kích thước các cạnh, mục đích sử dụng đất của từng phần và vị trí lối đi nếu có. Đối với thửa đất có cả đất ở và đất vườn, bản vẽ cần thể hiện rõ ranh giới giữa các loại đất để tránh nhầm lẫn khi xác định diện tích đủ điều kiện tách.

image-20261120143319-2.png

Bản vẽ thể hiện ranh giới, kích thước và diện tích các thửa đất sau khi phân chia. (Nguồn: Sưu tầm)

Ngoài các giấy tờ cơ bản, người sử dụng đất có thể cần bổ sung văn bản của cơ quan có thẩm quyền thể hiện nội dung tách thửa, giấy tờ về đại diện hoặc ủy quyền nếu thực hiện thủ tục thông qua người đại diện và các tài liệu liên quan khác theo yêu cầu của địa phương.

Từ ngày 31/01/2026, Nghị định 49/2026/NĐ-CP có hiệu lực, trong đó có quy định về việc địa phương ban hành trình tự, thủ tục hành chính về đất đai. Vì vậy, người dân cần sử dụng đúng biểu mẫu và thành phần hồ sơ đang được áp dụng tại tỉnh, thành phố nơi có đất, không nên mặc định các mẫu biểu trong hướng dẫn cũ vẫn còn hiệu lực.

4. Trình tự thực hiện thủ tục tách thửa đất ở kết hợp đất vườn

Về cơ bản, thủ tục tách thửa được thực hiện qua các bước từ kiểm tra điều kiện, lập hồ sơ, nộp hồ sơ đến khi cơ quan đăng ký đất đai cập nhật thông tin và cấp Giấy chứng nhận cho các thửa đất mới.

image-20261120143319-3.png

Đo đạc xác định ranh giới khi thực hiện tách thửa đất.(Nguồn: Sưu tầm)

4.1. Kiểm tra điều kiện pháp lý và xác định phương án tách thửa

Trước khi lập hồ sơ, người sử dụng đất cần kiểm tra thông tin trên Giấy chứng nhận, đặc biệt là diện tích, ranh giới, mục đích sử dụng và thời hạn sử dụng của từng phần đất. Đây là cơ sở để xác định thửa đất có đủ điều kiện tách hay không.

Tiếp theo, cần đối chiếu quy định về diện tích tối thiểu, chiều rộng, chiều sâu và lối đi tại địa phương. Nếu thửa đất có cả đất ở và đất vườn, phương án phân chia cần thể hiện rõ phần diện tích từng loại đất được bố trí trong mỗi thửa mới.

Trường hợp Giấy chứng nhận chưa thể hiện đầy đủ sơ đồ thửa đất, kích thước các cạnh hoặc thông tin diện tích không thống nhất với hồ sơ địa chính, người sử dụng đất có thể cần thực hiện trích đo hoặc đo đạc lại trước khi tiếp tục thủ tục.

4.2. Lập bản vẽ và chuẩn bị hồ sơ tách thửa

Sau khi xác định phương án phân chia đáp ứng điều kiện, người sử dụng đất tiến hành lập bản vẽ tách thửa theo mẫu do địa phương quy định. Bản vẽ có thể do Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hoặc đơn vị đo đạc có giấy phép thực hiện theo quy định.

Trên cơ sở bản vẽ, người sử dụng đất hoàn thiện đơn đề nghị tách thửa và chuẩn bị Giấy chứng nhận cùng các giấy tờ liên quan. Thông tin kê khai cần thống nhất với giấy tờ pháp lý và hiện trạng sử dụng đất để hạn chế việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung.

4.3. Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền

Người sử dụng đất nộp một bộ hồ sơ tại cơ quan tiếp nhận thủ tục hành chính về đất đai theo quy định của địa phương. Tùy từng tỉnh, thành phố, địa điểm tiếp nhận có thể là Trung tâm Phục vụ hành chính công, Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.

Sau khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra thành phần hồ sơ và cấp giấy tiếp nhận, hẹn trả kết quả nếu hồ sơ hợp lệ. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc thông tin kê khai chưa thống nhất, người nộp sẽ được hướng dẫn bổ sung, hoàn thiện.

4.4. Cơ quan đăng ký đất đai kiểm tra và giải quyết hồ sơ

Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai kiểm tra thông tin về người sử dụng đất, ranh giới, diện tích, loại đất và đối chiếu điều kiện tách thửa theo quy định.

Nếu thửa đất không đáp ứng điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ thông báo lý do và trả hồ sơ theo trình tự áp dụng tại địa phương. Nếu đủ điều kiện, cơ quan đăng ký xác nhận thông tin trên đơn và bản vẽ, thực hiện cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận cho các thửa đất sau tách.

Trường hợp việc tách thửa đồng thời làm thay đổi người sử dụng đất, người dân cần thực hiện thêm thủ tục đăng ký biến động tương ứng với giao dịch chuyển nhượng, tặng cho hoặc phân chia quyền sử dụng đất.

5. Thời gian và chi phí thực hiện thủ tục tách thửa

5.1. Thời gian giải quyết hồ sơ tách thửa

Thời hạn giải quyết thủ tục tách thửa được xác định theo quy định về thủ tục hành chính tại địa phương. Do đó, không nên áp dụng một mốc thời gian duy nhất cho tất cả tỉnh, thành phố.

Ví dụ, tại Hà Nội, theo Quyết định 105/2026/QĐ-UBND ngày 25/7/2026, thời gian giải quyết thủ tục tách thửa hoặc hợp thửa là 12 ngày làm việc, tính từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận được hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. Thời gian này không bao gồm thời gian xác định và thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Trong quá trình giải quyết, nếu hồ sơ cần đo đạc lại, xác minh hiện trạng hoặc bổ sung giấy tờ thì thời gian thực tế có thể kéo dài hơn thời hạn giải quyết thủ tục được công bố. Người sử dụng đất nên kiểm tra thời hạn cụ thể trên phiếu tiếp nhận hồ sơ và thông báo của cơ quan tiếp nhận.

5.2. Các khoản phí khi tách thửa đất ở và đất vườn

Chi phí thực hiện thủ tục tách thửa phụ thuộc vào địa phương, diện tích đất, nhu cầu đo đạc và việc có phát sinh giao dịch chuyển quyền sử dụng đất hay không.

Một số khoản chi phí có thể phát sinh gồm:

  • Phí đo đạc, lập bản vẽ tách thửa: Phát sinh khi người sử dụng đất thuê đơn vị đo đạc hoặc sử dụng dịch vụ đo đạc theo quy định.
  • Phí thẩm định hồ sơ: Áp dụng theo mức thu do địa phương quy định, nếu thuộc trường hợp phải nộp.
  • Lệ phí cấp Giấy chứng nhận: Phát sinh khi cấp Giấy chứng nhận mới cho các thửa đất sau khi tách, theo mức thu của từng địa phương.
  • Các khoản nghĩa vụ tài chính khác: Có thể phát sinh nếu việc tách thửa được thực hiện đồng thời với chuyển nhượng, tặng cho hoặc thủ tục làm thay đổi quyền sử dụng đất.

Cần phân biệt chi phí thực hiện thủ tục tách thửa với các khoản thuế, lệ phí phát sinh từ giao dịch chuyển quyền. Nếu chỉ tách thửa mà không thay đổi người sử dụng đất, người dân không nên mặc định phải nộp thuế thu nhập cá nhân như trường hợp chuyển nhượng bất động sản.

6. Những lưu ý quan trọng khi tách thửa đất ở kết hợp đất vườn

Một trong những vấn đề dễ phát sinh vướng mắc là xác định sai mục đích sử dụng của phần đất vườn. Cách gọi “đất vườn” trong giao dịch dân sự không thay thế thông tin pháp lý trên Giấy chứng nhận. Người sử dụng đất cần kiểm tra chính xác phần diện tích này được ghi là đất trồng cây lâu năm, đất trồng cây hằng năm hay loại đất nông nghiệp khác để áp dụng đúng điều kiện tách thửa.

Bên cạnh đó, cần phân biệt thủ tục tách thửa với thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Theo khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15, trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất không bắt buộc phải thực hiện tách thửa. Như vậy, nếu người sử dụng đất chỉ có nhu cầu chuyển một phần diện tích đất vườn sang đất ở và vẫn giữ nguyên quyền sử dụng toàn bộ thửa đất, không nhất thiết phải chia thành hai thửa riêng. Tuy nhiên, việc chuyển mục đích vẫn phải đáp ứng điều kiện và được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định.

Một lưu ý khác là không nên chỉ kiểm tra diện tích phần đất dự kiến tách ra mà bỏ qua thửa đất còn lại. Cả thửa đất mới hình thành và phần diện tích còn lại đều cần đáp ứng điều kiện tương ứng theo quy định của địa phương. Nếu một trong hai phần không đạt diện tích hoặc kích thước tối thiểu, phương án tách thửa có thể không được chấp thuận.

Đối với trường hợp có nhiều người cùng đứng tên trên Giấy chứng nhận, việc thống nhất phương án phân chia và quyền sử dụng lối đi cũng cần được thực hiện rõ ràng. Nếu tách thửa để chuyển nhượng hoặc tặng cho một phần diện tích, người sử dụng đất cần phân biệt thủ tục tách thửa với thủ tục đăng ký biến động do thay đổi chủ sử dụng đất.

Tóm lại, thủ tục tách thửa đất ở kết hợp đất vườn liền kề năm 2026 cần được xem xét dựa trên mục đích sử dụng của từng phần đất, điều kiện pháp lý của thửa đất và quy định riêng tại địa phương. Việc kiểm tra kỹ Giấy chứng nhận, quy hoạch, diện tích tối thiểu và phương án lối đi trước khi lập hồ sơ sẽ giúp người sử dụng đất chủ động hơn, hạn chế tình trạng hồ sơ bị trả lại hoặc phải điều chỉnh nhiều lần.