Theo nhiều nghiên cứu và thực tiễn quản lý, cùng với ngân hàng, bất động sản là lĩnh vực có nguy cơ cao bị lợi dụng để thực hiện hành vi rửa tiền. Các giao dịch giá trị lớn, thanh toán phức tạp và khả năng che giấu nguồn tiền khiến thị trường này trở thành “kênh” hấp dẫn đối với các dòng tiền bất hợp pháp.

Chính vì vậy, việc tăng cường kiểm soát và xây dựng cơ chế phòng ngừa rủi ro trong lĩnh vực bất động sản đang trở thành yêu cầu cấp thiết, đặc biệt trong bối cảnh thị trường phục hồi và giao dịch gia tăng trở lại.

Tại Hội nghị, các chuyên gia đã công bố kết quả đánh giá rủi ro quốc gia (NRA) giai đoạn 2018-2022. Trong đó, lĩnh vực môi giới, sàn giao dịch bất động sản được xếp hạng mức rủi ro rửa tiền “trung bình cao”. Theo báo cáo từ Cục Phòng, chống rửa tiền, mặc dù khung pháp lý được đánh giá mức "cao", nhưng hiệu quả thanh tra, giám sát và thực thi các chế tài hành chính trong ngành bất động sản vẫn chỉ ở mức “thấp”.

Liên quan đến các lỗ hổng nội bộ, dữ liệu từ báo cáo NRA cho thấy năng lực và hiểu biết về phòng, chống rửa tiền của nhân sự trong doanh nghiệp bất động sản vẫn chỉ ở mức trung bình thấp. Đây chính là điểm yếu dễ bị lợi dụng, khi các đối tượng thường khai thác những kẽ hở như giao dịch ủy quyền thiếu cơ sở pháp lý, khách hàng không quan tâm đến giá trị tài sản hoặc thực hiện mua bán với mức giá lệch xa so với thị trường nhằm che giấu dòng tiền bất hợp pháp.

Siết chặt giao dịch và nghĩa vụ báo cáo

Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản Hoàng Thu Hằng nhấn mạnh phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt là yêu cầu pháp lý bắt buộc, có ý nghĩa quan trọng với an ninh tài chính và uy tín quốc gia. Trong bối cảnh hội nhập, việc tuân thủ chuẩn mực quốc tế đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Do đặc thù giao dịch giá trị lớn, thanh toán đa dạng, lĩnh vực bất động sản luôn tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng cho các hành vi rửa tiền ngày càng tinh vi. Vì vậy, cần tăng cường nhận diện rủi ro, nâng cao năng lực tuân thủ và triển khai các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền, Luật Phòng, chống rửa tiền đã mở rộng phạm vi giám sát, yêu cầu doanh nghiệp bất động sản thực hiện đầy đủ nghĩa vụ như nhận biết khách hàng, xác minh thông tin, báo cáo giao dịch lớn và giao dịch đáng ngờ. Đây là cơ chế then chốt để ngăn chặn dòng tiền bất hợp pháp.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn coi đây là thủ tục hình thức, tiềm ẩn rủi ro lớn về pháp lý và uy tín. Các đơn vị cần chủ động giám sát giao dịch bất thường, đặc biệt với các khu vực rủi ro cao hoặc có dấu hiệu che giấu chủ sở hữu, nhằm phòng ngừa vi phạm và bảo vệ chính mình.

Nâng trách nhiệm doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Không chỉ dừng ở quy định pháp lý, công tác phòng, chống rửa tiền trong bất động sản còn yêu cầu các doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ, đào tạo nhân sự và thường xuyên đánh giá rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

Về phía quản lý nhà nước, các bộ ngành như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Xây dựng và Bộ Công an được giao nhiệm vụ phối hợp giám sát, thanh tra và xử lý các hành vi vi phạm.

Ngân hàng nhà nước phải thực hiện vai trò “người gác cổng”. (Ảnh: Sưu tầm)

Đáng chú ý, việc đánh giá rủi ro rửa tiền cấp quốc gia cũng được cập nhật định kỳ, làm cơ sở để điều chỉnh chính sách và tăng hiệu quả quản lý. 

Việc siết chặt phòng, chống rửa tiền không chỉ nhằm ngăn chặn tội phạm tài chính mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và người dân vào thị trường bất động sản.

Trong dài hạn, khi hệ thống pháp lý được hoàn thiện và việc giám sát được thực thi hiệu quả, thị trường bất động sản Việt Nam được kỳ vọng sẽ vận hành lành mạnh hơn, hạn chế đầu cơ và các dòng tiền “ngầm”, từ đó tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Nguồn: Tổng hợp