Một khu nhà tái định cư ở Hà Nội. Ảnh: Tiền Phong

Theo dự thảo, UBND TP Hà Nội sẽ được trao quyền quyết định việc tổ chức, chuyển đổi công năng giữa các loại hình nhà ở nói trên. Việc này nhằm tối ưu hóa việc sử dụng quỹ nhà hiện có, đồng thời tạo sự linh hoạt trong phát triển nhà ở phù hợp với nhu cầu thị trường và thực tiễn đô thị.

Nhà tái định cư vốn được bố trí cho người dân bị thu hồi đất hoặc phải di dời phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, loại hình này bộc lộ nhiều hạn chế về chất lượng và hiệu quả sử dụng. Thống kê cho thấy Hà Nội hiện có khoảng 4.000 căn hộ tái định cư chưa được sử dụng, gây lãng phí nguồn lực đáng kể.

Lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội đánh giá, việc cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở là một điểm mới mang tính đột phá trong dự thảo luật. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn vốn đầu tư công cho nhà tái định cư, thành phố có thể áp dụng mô hình đa mục tiêu, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng quỹ nhà.

Ở góc độ chuyên gia, nhiều ý kiến cho rằng quy định này sẽ giúp giải quyết tình trạng các dự án nhà tái định cư bỏ trống kéo dài. Việc chuyển đổi sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại không chỉ tránh lãng phí tài sản công mà còn góp phần tăng nguồn cung nhà ở, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội tại đô thị lớn vẫn rất cao.

Trước đó, việc chuyển đổi nhà tái định cư sang nhà ở xã hội cũng đã nhiều lần được các chuyên gia và cơ quan nghiên cứu đề xuất, thậm chí xem xét gộp hai loại hình này trong cùng một phân khúc để thuận tiện trong quản lý và khai thác.

Không chỉ Hà Nội, TP.HCM gần đây cũng đã yêu cầu rà soát các khu tái định cư trên địa bàn để xem xét khả năng chuyển đổi sang nhà ở xã hội, cho thấy xu hướng chung trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà hiện hữu.

Ngoài ra, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng đề xuất trao thêm thẩm quyền cho HĐND TP Hà Nội trong việc quyết định các chính sách liên quan đến cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị, cũng như phát triển đô thị theo mô hình TOD – định hướng phát triển dựa trên giao thông công cộng. Đây được xem là hướng đi mới nhằm đồng bộ quy hoạch đô thị với hạ tầng giao thông, dù hiện mô hình này chưa được triển khai rộng rãi tại Việt Nam.

Việc đề xuất cơ chế chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội giải bài toán tồn kho nhà tái định cư, đồng thời bổ sung nguồn cung nhà ở xã hội, góp phần cân bằng thị trường và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

(Tổng hợp)