Không còn bắt buộc phải có tạm trú

Trong nhiều năm, điều kiện về hộ khẩu hoặc tạm trú từng là rào cản lớn khiến không ít lao động ngoại tỉnh gặp khó khi đăng ký mua nhà ở xã hội tại các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM. Tuy nhiên, quy định mới từ Luật Nhà ở 2023 đã có nhiều điều chỉnh theo hướng nới lỏng đáng kể. 

Theo quy định hiện hành, người lao động không còn bắt buộc phải có đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại địa phương nơi có dự án nhà ở xã hội như trước đây. Thay vào đó, cơ quan chức năng sẽ xem xét dựa trên điều kiện về thu nhập, tình trạng nhà ở và nơi làm việc của người mua. 

Người lao động ngoại tỉnh vẫn có thể đăng ký mua

Cụ thể, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc cơ quan trên địa bàn tỉnh, thành phố nơi có dự án nhà ở xã hội vẫn có thể đăng ký mua nếu đáp ứng đủ các tiêu chí theo quy định, dù không có giấy tạm trú. Điều này được đánh giá sẽ giúp hàng triệu lao động nhập cư dễ tiếp cận nhà ở hơn, đặc biệt tại các khu công nghiệp lớn. 

Luật Nhà ở 2023 cũng quy định rõ các nhóm được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, bao gồm công nhân, người lao động tại doanh nghiệp, cán bộ công chức, lực lượng vũ trang, người thu nhập thấp tại đô thị và nhiều đối tượng chính sách khác. 

Ngoài điều kiện về đối tượng, người mua còn phải đáp ứng yêu cầu chưa sở hữu nhà ở hoặc diện tích nhà ở bình quân dưới mức tối thiểu theo quy định. Đồng thời, thu nhập phải thuộc diện không phải nộp thuế thu nhập cá nhân thường xuyên, trừ một số trường hợp đặc biệt theo chính sách riêng.

Một điểm đáng chú ý khác là thủ tục chứng minh điều kiện mua nhà ở xã hội cũng được đơn giản hóa nhờ cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia. Thay vì phải nộp nhiều loại giấy xác nhận cư trú như trước, cơ quan chức năng có thể khai thác thông tin trực tiếp trên hệ thống dữ liệu điện tử. 

Bỏ điều kiện tạm trú bắt buộc khi làm hồ sơ mua nhà ở xã hội. (Ảnh: Sưu tầm)

Bỏ rào cản cư trú, mở rộng cơ hội an cư

Theo các chuyên gia, việc bỏ yêu cầu tạm trú được xem là thay đổi quan trọng nhằm tháo gỡ nút thắt lớn của thị trường nhà ở xã hội. Trước đây, nhiều lao động dù làm việc nhiều năm tại thành phố nhưng không đủ điều kiện cư trú nên không thể tiếp cận chương trình hỗ trợ nhà ở. Điều này dẫn tới nghịch lý người có nhu cầu thật lại khó mua, trong khi nguồn cung nhà ở xã hội luôn khan hiếm.

Bên cạnh việc nới điều kiện tiếp cận, Chính phủ hiện cũng đang thúc đẩy mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021–2030 nhằm giải quyết nhu cầu an cư cho người thu nhập thấp và công nhân tại các đô thị lớn, khu công nghiệp trọng điểm. 

Giới chuyên gia nhận định, nếu các quy định mới được triển khai đồng bộ cùng nguồn cung tăng mạnh trong những năm tới, thị trường nhà ở xã hội có thể bước vào giai đoạn phát triển thực chất hơn, thay vì chỉ dừng ở mục tiêu trên giấy như nhiều năm trước.

Nguồn: Tổng hợp