Ngoài số tiền thanh toán cho bất động sản, người mua nhà lần đầu còn cần chuẩn bị ngân sách cho nhiều khoản thuế, phí và chi phí phát sinh trong quá trình giao dịch. Tùy theo loại hình nhà ở, hình thức thanh toán và thỏa thuận với bên bán, các khoản phải chi trả có thể khác nhau. Việc nắm rõ những chi phí này sẽ giúp người mua chủ động tài chính, hạn chế phát sinh ngoài dự kiến.

Người mua nhà lần đầu cần dự trù thêm các khoản thuế, phí và chi phí phát sinh ngoài giá trị bất động sản. (Ảnh: Sưu tầm)

Nhìn chung, các khoản phí khi mua nhà lần đầu thường bao gồm:

• Thuế và lệ phí liên quan đến giao dịch, sang tên: Lệ phí trước bạ, thuế và các khoản phí đăng ký biến động, cấp Giấy chứng nhận theo quy định.
• Phí công chứng, chứng thực và hồ sơ: Chi phí công chứng hợp đồng mua bán, sao y giấy tờ, dịch thuật hoặc các thủ tục hồ sơ liên quan nếu phát sinh.
• Chi phí vay ngân hàng: Phí thẩm định tài sản, công chứng và đăng ký thế chấp cùng các khoản chi phí khác theo hợp đồng tín dụng nếu người mua sử dụng vốn vay.
• Chi phí nhận nhà và vận hành ban đầu: Tiền sửa chữa, hoàn thiện nội thất, chuyển nhà, lắp đặt thiết bị và các khoản phí quản lý, dịch vụ đối với căn hộ chung cư.

Để dễ theo dõi, người mua có thể tham khảo bảng tổng hợp các nhóm chi phí dưới đây:

Lưu ý: Trách nhiệm thanh toán một số khoản phí có thể được các bên thỏa thuận khác đi trong hợp đồng. Mức phí cụ thể cũng phụ thuộc vào giá trị bất động sản, địa phương và hình thức giao dịch. Vì vậy, người mua nên kiểm tra kỹ hợp đồng và các quy định áp dụng trước khi chuẩn bị ngân sách.

2. Các khoản thuế, lệ phí khi mua nhà lần đầu

Khi mua nhà lần đầu, ngoài giá trị bất động sản, người mua cần chuẩn bị thêm các khoản thuế, lệ phí liên quan đến giao dịch và thủ tục sang tên. Những khoản phí này có thể thay đổi tùy theo loại hình bất động sản, giá trị giao dịch và quy định tại địa phương.

Mua nhà lần đầu cần dự trù thêm thuế, lệ phí giao dịch và sang tên ngoài giá trị bất động sản. (Ảnh: Sưu tầm)

2.1. Lệ phí trước bạ nhà đất

Lệ phí trước bạ là khoản tiền người mua thường phải nộp khi đăng ký quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất sau khi nhận chuyển nhượng. Mức thu đối với nhà, đất hiện là 0,5%, nhưng giá tính lệ phí được xác định theo quy định pháp luật.

Ví dụ, nếu giá tính lệ phí trước bạ là 2 tỷ đồng, số tiền phải nộp sẽ là 10 triệu đồng. Một số trường hợp được miễn lệ phí trước bạ theo quy định, vì vậy người mua nên kiểm tra điều kiện áp dụng trước khi làm thủ tục.

2.2. Thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng nhà đất

Thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản về nguyên tắc là nghĩa vụ của người bán. Mức thuế thông thường là 2% giá chuyển nhượng đối với trường hợp thuộc diện chịu thuế. Tuy nhiên, các bên có thể thỏa thuận người mua nộp thay khoản thuế này.

Một số giao dịch được miễn thuế thu nhập cá nhân nếu đáp ứng đủ điều kiện pháp luật, chẳng hạn chuyển nhượng giữa những người có quan hệ thân thích hoặc trường hợp chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất theo quy định. Người mua cần xác định rõ trách nhiệm nộp thuế trong hợp đồng.

2.3. Lệ phí cấp Giấy chứng nhận và đăng ký biến động

Khi sang tên nhà đất, người mua có thể phát sinh lệ phí cấp Giấy chứng nhận, phí đăng ký biến động, phí thẩm định hồ sơ hoặc phí trích lục bản đồ, hồ sơ địa chính nếu thủ tục yêu cầu. Mức thu phụ thuộc vào loại hồ sơ và quy định áp dụng.

Do biểu phí đất đai có thể khác nhau giữa các địa phương, người mua nên kiểm tra thông tin tại cơ quan đăng ký đất đai hoặc Cổng Dịch vụ công nơi có bất động sản để dự trù chi phí chính xác.

3. Phí công chứng hợp đồng mua bán nhà đất

3.1. Phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng

Công chứng hợp đồng mua bán nhà đất là thủ tục bắt buộc trong nhiều trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, trừ một số trường hợp được pháp luật quy định khác. Phí công chứng được tính dựa trên giá trị hợp đồng hoặc giá trị tài sản theo quy định. Thông thường, bên mua và bên bán sẽ thỏa thuận về người chịu khoản phí này.

Khi công chứng, các bên cần chuẩn bị giấy tờ tùy thân, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và các giấy tờ liên quan theo yêu cầu của tổ chức công chứng. Người mua nên kiểm tra trước danh mục hồ sơ để tránh phải bổ sung nhiều lần.

3.2. Các khoản phí chứng thực, sao y và hồ sơ liên quan

Trong quá trình mua nhà, người mua có thể phát sinh thêm phí sao y, chứng thực bản sao giấy tờ hoặc chứng thực chữ ký nếu hồ sơ yêu cầu. Mức phí phụ thuộc vào loại thủ tục và số lượng giấy tờ cần thực hiện.

Ngoài ra, nếu giao dịch có giấy tờ bằng tiếng nước ngoài, người mua có thể phải trả thêm phí dịch thuật và công chứng bản dịch. Đây là những khoản chi phí không phải lúc nào cũng phát sinh, nhưng nên được dự trù nếu hồ sơ mua bán có yêu cầu đặc biệt.

4. Chi phí mua nhà lần đầu nếu vay ngân hàng

Nếu sử dụng vốn vay ngân hàng để mua nhà, người mua cần chuẩn bị thêm các khoản phí liên quan đến thẩm định tài sản, thế chấp và bảo hiểm. Bên cạnh đó, lãi suất và khoản trả nợ hằng tháng cũng là những yếu tố cần tính toán kỹ trước khi quyết định vay.

Vay ngân hàng mua nhà cần tính thêm phí vay, lãi suất và khoản trả nợ hằng tháng. (Ảnh: Sưu tầm)

4.1. Phí thẩm định tài sản bảo đảm

Ngân hàng thường thẩm định nhà đất để xác định giá trị tài sản, kiểm tra tình trạng pháp lý và đánh giá khả năng dùng tài sản làm bảo đảm cho khoản vay. Chi phí thẩm định có thể khác nhau tùy ngân hàng, loại bất động sản và giá trị tài sản.

4.2. Phí công chứng và đăng ký thế chấp

Khi vay mua nhà, người mua có thể phải thanh toán phí công chứng hợp đồng thế chấp và phí đăng ký giao dịch bảo đảm. Các khoản phí này thường phát sinh trong quá trình hoàn thiện hồ sơ vay và đăng ký thế chấp tại cơ quan có thẩm quyền.

Sau khi tất toán khoản vay, người mua có thể phát sinh thêm chi phí thực hiện thủ tục xóa đăng ký thế chấp. Mức phí cụ thể phụ thuộc vào quy định áp dụng và đơn vị thực hiện.

4.3. Các khoản chi phí khác khi vay mua nhà

Ngoài các khoản phí trên, người vay có thể phát sinh phí định giá tài sản, phí bảo hiểm theo hợp đồng tín dụng hoặc các chi phí dịch vụ liên quan. Người mua cũng cần quan tâm đến lãi suất, số tiền trả nợ hằng tháng và các khoản phí được quy định trong hợp đồng vay.

Lưu ý: Không nên chỉ dự trù số tiền trả trước khi mua nhà. Hãy tính cả chi phí vay, nghĩa vụ thanh toán định kỳ và một khoản dự phòng để tránh áp lực tài chính sau khi nhận nhà.

5. Những chi phí phát sinh khi nhận nhà lần đầu

Sau khi hoàn tất thủ tục mua nhà, người mua vẫn cần chuẩn bị ngân sách cho việc sửa chữa, chuyển nhà và các khoản sinh hoạt ban đầu. Dự trù trước những chi phí này sẽ giúp quá trình dọn về nhà mới thuận lợi hơn.

5.1. Chi phí sửa chữa, cải tạo và hoàn thiện nội thất

Tùy vào tình trạng căn nhà, người mua có thể phải chi tiền sơn sửa, cải tạo không gian, thay đổi hệ thống điện nước hoặc hoàn thiện một số hạng mục trước khi chuyển vào ở. Những khoản này thường phụ thuộc vào diện tích, chất lượng bàn giao và nhu cầu sử dụng.

Ngoài ra, chi phí mua sắm nội thất, thiết bị gia dụng, lắp đặt internet, điều hòa và các thiết bị cần thiết cũng cần được tính vào ngân sách mua nhà lần đầu.

5.2. Chi phí chuyển nhà và sinh hoạt ban đầu

Chi phí chuyển nhà có thể bao gồm tiền thuê xe vận chuyển, nhân công, đóng gói đồ đạc, vệ sinh và lắp đặt các thiết bị trong nhà. Nếu mua nhà đã qua sử dụng, người mua nên dự trù thêm chi phí dọn dẹp hoặc xử lý một số hạng mục trước khi sử dụng.

Chi phí chuyển nhà gồm vận chuyển, đóng gói, vệ sinh và lắp đặt thiết bị. (Ảnh: Sưu tầm)

Bên cạnh đó, cần chuẩn bị các khoản sinh hoạt ban đầu như tiền điện, nước, internet, phí bảo trì hoặc phí quản lý nếu có. Việc tính toán trước sẽ giúp hạn chế áp lực tài chính sau khi nhận nhà.

5.3. Các khoản phí riêng khi mua căn hộ chung cư

Người mua căn hộ chung cư có thể phát sinh thêm phí quản lý vận hành, phí gửi xe và các khoản phí dịch vụ theo quy định của tòa nhà. Mức thu phụ thuộc vào dự án, diện tích căn hộ, loại phương tiện và chính sách quản lý.

Ngoài ra, người mua cần tìm hiểu về kinh phí bảo trì phần sở hữu chung theo quy định và hợp đồng, cùng các khoản phí tiện ích khác nếu có. Nên kiểm tra rõ biểu phí của ban quản lý trước khi nhận bàn giao để chủ động ngân sách.

Nắm rõ các khoản phí khi mua nhà lần đầu giúp người mua chủ động tài chính và hạn chế phát sinh ngoài dự kiến. Bên cạnh giá trị bất động sản, hãy dự trù thêm thuế, lệ phí sang tên, phí công chứng, chi phí vay ngân hàng và các khoản sửa chữa, vận hành ban đầu để quá trình mua nhà diễn ra thuận lợi.