Theo dự thảo điều chỉnh Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến, mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ đô thị hóa cả nước sẽ vượt 50%. Hệ thống đô thị được định hướng phát triển theo hướng bền vững, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, trong đó nhấn mạnh vai trò của đô thị nén và TOD. Đến năm 2050, tỷ lệ đô thị hóa dự kiến đạt 70–75%, với sự phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn.

Đô thị nén và TOD trở thành xu hướng chủ đạo trong quy hoạch mới. (Nguồn: Sưu tầm)

Thực tế cho thấy, trong hơn một thập kỷ qua, hệ thống đô thị Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể. Tỷ lệ đô thị hóa tăng từ 30,5% năm 2010 lên khoảng 45% vào năm 2025; số lượng đô thị cũng tăng nhanh, hình thành mạng lưới tương đối hoàn chỉnh. Tuy nhiên, chất lượng phát triển chưa đồng đều, nhiều khu vực còn mở rộng dàn trải, hiệu quả sử dụng đất chưa cao.

Bước sang giai đoạn mới, mô hình phát triển đô thị đang chuyển từ dạng điểm sang liên kết vùng. Các đô thị không còn phát triển đơn lẻ mà hình thành các cụm, chuỗi đô thị gắn với hành lang kinh tế, hạ tầng giao thông chiến lược. Trong khi đó, khu vực nông thôn cũng không còn tách biệt mà ngày càng gắn kết chặt chẽ với đô thị, trở thành không gian đa chức năng.

Trước bối cảnh đó, định hướng quy hoạch mới tập trung tổ chức lại không gian theo cấu trúc đa trung tâm, đa cực; tăng cường liên kết vùng và tối ưu hóa sử dụng tài nguyên đất. Các đô thị lớn sẽ mở rộng theo hướng tích hợp, trong khi các đô thị trung tâm cấp tỉnh nâng cao vai trò trong mạng lưới khu vực.

Đặc biệt, mô hình đô thị nén và TOD được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán phát triển dàn trải, đồng thời tận dụng hiệu quả hệ thống giao thông công cộng. Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sống, giảm áp lực hạ tầng và hướng tới phát triển đô thị bền vững trong dài hạn.

(Tổng hợp)