Trong bối cảnh xung đột Mỹ – Iran làm gia tăng rủi ro địa chính trị, thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến sự đảo chiều của dòng tiền: rút khỏi cổ phiếu và tiền số, tìm đến vàng và đồng USD như những “bến đỗ an toàn”.

Theo đánh giá của VnDirect, tác động của căng thẳng Trung Đông lên các kênh tài sản diễn ra rất nhanh. Trong ngắn hạn, vàng và USD được hưởng lợi, trong khi cổ phiếu và Bitcoin chịu áp lực điều chỉnh.

Với đồng USD, lợi thế tài sản trú ẩn cùng việc Mỹ là quốc gia xuất khẩu ròng năng lượng giúp đồng bạc xanh có thể tăng giá trong ngắn hạn. Ngoài ra, rủi ro lạm phát quay trở lại có thể khiến FED trì hoãn lộ trình hạ lãi suất, qua đó tiếp tục hỗ trợ USD. Tuy nhiên trong trung hạn, triển vọng đồng tiền này chịu tác động trái chiều: nếu xung đột kéo dài, kinh tế Mỹ suy yếu và sức mua giảm có thể gây áp lực ngược lên USD. Bên cạnh đó, xu hướng giảm phụ thuộc vào USD trong thương mại và dự trữ ngoại hối toàn cầu, cùng thâm hụt ngân sách và nợ công lớn của Mỹ, vẫn là yếu tố khiến đồng tiền này đối mặt rủi ro suy yếu dài hạn.

Giá vàng được dự báo có thể bật tăng mạnh trong ngắn hạn và quay lại vùng đỉnh cũ 5.500–5.600 USD/ounce do nhu cầu trú ẩn an toàn (theo khảo sát của Reuters và TradingKey). Tuy vậy, áp lực chốt lời có thể xuất hiện nhanh nếu căng thẳng hạ nhiệt và các bên quay lại bàn đàm phán. Trong trung hạn, giá vàng vẫn được hỗ trợ bởi xu hướng đa dạng hóa dự trữ của các ngân hàng trung ương, đặc biệt từ nhóm BRICS, cùng câu chuyện giảm phụ thuộc vào USD.

Ở chiều ngược lại, thị trường chứng khoán chịu áp lực khi dòng tiền tạm rút khỏi tài sản rủi ro để đánh giá mức độ ảnh hưởng của xung đột lên kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp. Các chỉ số có thể điều chỉnh ngắn hạn nhưng sẽ sớm ổn định nếu xung đột không leo thang thành chiến tranh khu vực. Thị trường dự kiến phân hóa mạnh giữa nhóm hưởng lợi như dầu khí, phân bón, vận tải biển và nhóm chịu tác động tiêu cực như hàng không, nhập khẩu hàng hóa. Lịch sử cho thấy, các đợt bán tháo do yếu tố địa chính trị thường mang tính tạm thời hơn là khởi đầu của một chu kỳ suy giảm kéo dài.

Hai kịch bản được đặt ra. Kịch bản có xác suất cao: xung đột hạ nhiệt sau vài tuần, chuỗi cung ứng năng lượng không bị gián đoạn nghiêm trọng, tâm lý thị trường phục hồi và nhà đầu tư quay lại với yếu tố cơ bản như kế hoạch kinh doanh 2026 của doanh nghiệp hay kết quả xem xét nâng hạng thị trường của FTSE. VN-Index có thể hướng tới mốc 1.900 điểm vào cuối quý I – đầu quý II/2026. Kịch bản rủi ro thấp hơn: nếu chiến sự lan rộng, giá dầu vượt 100 USD/thùng, tăng trưởng toàn cầu suy giảm và lạm phát quay lại, VN-Index có thể lùi về vùng 1.700 điểm.

Riêng với Bitcoin và tiền kỹ thuật số, diễn biến gần đây cho thấy nhóm tài sản này ngày càng giống cổ phiếu – tức tài sản rủi ro cao – hơn là kênh trú ẩn an toàn. Trong môi trường bất ổn, dòng tiền có xu hướng rời tiền số để quay về vàng và USD. Xu hướng của Bitcoin vẫn phụ thuộc lớn vào thanh khoản toàn cầu, chính sách tiền tệ, khung pháp lý và nhu cầu đa dạng hóa danh mục của các quỹ đầu tư.