Theo báo cáo về định hướng chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn kéo dài 100 năm, Thành phố đã đưa ra nhiều phương án phát triển không gian đô thị trong tương lai. Nổi bật trong danh mục dự án trọng điểm giai đoạn 2026 – 2035 là kế hoạch hình thành 5 khu đô thị quy mô lớn, với tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 4 triệu tỷ đồng và diện tích cộng dồn gần 49.700 ha.

Những khu đô thị mới sẽ giải quyết bài toán giãn dân tại khu vực nội thành. (Nguồn: Sưu tầm)

Khu đô thị đầu tiên dự kiến phát triển dọc hai bên tuyến Vành đai 4 phía Nam, quy mô khoảng 10.000 ha, vốn đầu tư khoảng 1 triệu tỷ đồng. Mô hình phát triển hướng tới đô thị tích hợp, trong đó quỹ đất ở chiếm 55%, phần còn lại dành cho cây xanh, hạ tầng xã hội, công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật. Cơ cấu nhà ở ưu tiên nhà thấp tầng (80%), còn lại là chung cư cao từ 21–30 tầng.

Tại khu vực hai bên Vành đai 4 phía Tây, một khu đô thị khác với diện tích tương đương 10.000 ha cũng sẽ được triển khai với tổng vốn đầu tư khoảng 1 triệu tỷ đồng. So với khu phía Nam, tỷ lệ nhà cao tầng tại đây tăng lên khoảng 40%, phần còn lại là nhà thấp tầng.

Khu đô thị thứ ba được xác định ở phía Bắc Hà Nội, thuộc địa bàn Mê Linh – Đông Anh, có diện tích khoảng 9.000 ha với tổng vốn đầu tư ước tính 800.000 tỷ đồng. Tỷ lệ phân bổ nhà cao tầng và thấp tầng tương đồng với khu vực Vành đai 4 phía Tây.

Khu vực Gia Lâm được quy hoạch thành khu đô thị mới rộng khoảng 8.000 ha. (Nguồn: Sưu tầm)

Ở phía Đông Thủ đô, khu vực Gia Lâm được quy hoạch thành khu đô thị mới rộng khoảng 8.000 ha, tổng mức đầu tư khoảng 800.000 tỷ đồng. Cơ cấu nhà ở tại đây được tổ chức theo tỷ lệ 40% cao tầng và 60% thấp tầng.

Cuối cùng là khu đô thị phía Tây tại Hòa Lạc, có quy mô nhỏ nhất trong 5 khu, với diện tích khoảng 4.700 ha và vốn đầu tư khoảng 470.000 tỷ đồng. Cấu trúc nhà ở tiếp tục duy trì tỷ lệ 40% chung cư cao tầng và 60% nhà thấp tầng.

Các khu đô thị mở rộng này sẽ được phát triển theo định hướng xanh, thông minh, hiện đại nhưng vẫn giữ bản sắc, nhằm tạo lập môi trường sống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu gia tăng dân số đô thị và nâng cao chất lượng sống. Đây cũng là nền tảng để từng bước dịch chuyển cư dân từ khu nội đô và các khu dân cư nông thôn tập trung sang các khu đô thị mới, hình thành lực lượng cư dân đô thị văn minh, hiện đại.

Trong lộ trình triển khai, người dân thuộc diện giải tỏa sẽ được bố trí tái định cư một phần tại chỗ, một phần tại các khu đô thị mới thuộc các cực phát triển như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc… Những khu vực này đều được đầu tư hạ tầng đồng bộ với hệ thống trường học, bệnh viện, công viên và tiện ích đầy đủ, bảo đảm điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ. Song song đó, Thành phố áp dụng cơ chế khuyến khích dịch chuyển với hệ số đền bù K từ 1 đến 2 lần.

Theo kế hoạch tổng thể, trong giai đoạn từ năm 2026 đến 2045, Hà Nội dự kiến di dời hơn 860.000 người dân nhằm phục vụ mục tiêu tái cấu trúc không gian đô thị.

Phạm vi tái cấu trúc được xác định từ Vành đai 3 trở vào trung tâm, trong đó ưu tiên các khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2. Những địa bàn vừa tái cấu trúc vừa gắn với nhiệm vụ bảo tồn, tôn tạo gồm: Trung tâm chính trị – hành chính Ba Đình; khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận; khu phố cổ, phố cũ; không gian hồ Tây và khu vực lân cận; hành lang hai bên sông Hồng gắn với trục cảnh quan đô thị.