Hoàn thiện thể chế, đồng bộ quy hoạch phát triển đô thị

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, yêu cầu nâng cao năng lực quản lý và điều hành phát triển đô thị trở nên cấp thiết. Chỉ thị yêu cầu tăng cường rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về quy hoạch, đầu tư xây dựng và quản lý đô thị, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và các cam kết hội nhập.

Phát triển hạ tầng đồng bộ, ứng dụng công nghệ là nền tảng xây dựng đô thị bền vững trong giai đoạn mới. (Nguồn: Sưu tầm)

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án được phê duyệt tại Quyết định số 438/QĐ-TTg, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 190/2025/QH15.

Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế, chính sách về đô thị tăng trưởng xanh; phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị xanh, thông minh; xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn cho vật liệu xanh, công trình tiết kiệm năng lượng, đặc biệt với các dự án sử dụng vốn đầu tư công. Các nhiệm vụ liên quan đến phát triển đô thị tăng trưởng xanh và đô thị thông minh tiếp tục được triển khai theo định hướng tại Quyết định số 84/QĐ-TTg và Quyết định số 950/QĐ-TTg.

Song song đó, việc lập Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn đến năm 2035, tầm nhìn 2050 được đẩy nhanh nhằm làm cơ sở phân bổ và quản lý hiệu quả nguồn lực, hướng tới phát triển ổn định, dài hạn.

Tăng cường phối hợp liên ngành và cơ chế tài chính xanh

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế tài chính cho các hoạt động thích ứng biến đổi khí hậu trong đô thị, đồng thời đề xuất các công cụ tài chính xanh hỗ trợ các đô thị dễ bị tổn thương.

Đô thị xanh, thông minh được xác định là hướng phát triển chủ đạo nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. (Nguồn: Sưu tầm)

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu quốc gia, cung cấp dữ liệu khí tượng thủy văn, bản đồ ngập lụt và nước biển dâng phục vụ công tác quy hoạch. Việc quản lý, sử dụng đất đô thị phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch được phê duyệt, hạn chế rủi ro và chồng chéo.

Các bộ, ngành và địa phương tiếp tục triển khai nhiệm vụ theo các quyết định của Thủ tướng như Quyết định số 1658/QĐ-TTg và Quyết định số 882/QĐ-TTg, bảo đảm tính thống nhất trong định hướng phát triển đô thị xanh, phát thải carbon thấp.

Ứng dụng công nghệ và nâng cấp hạ tầng đô thị

Ở cấp địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố được yêu cầu xây dựng kế hoạch quản lý và sử dụng đất phù hợp quy hoạch; kiểm soát chặt chẽ quá trình phát triển đô thị theo kịch bản khí hậu; ưu tiên đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội hiện đại.

Một nội dung đáng chú ý là rà soát, hạn chế tối đa việc giao hoặc cho thuê đất ven biển cho các dự án không phục vụ trực tiếp cộng đồng, nhằm bảo vệ cảnh quan, thích ứng với nước biển dâng và duy trì không gian công cộng lâu dài.

Các địa phương cũng phải chủ động lập và quản lý bản đồ ngập úng đô thị, dự báo khu vực có nguy cơ lũ lụt, sạt lở; đồng thời cải thiện hệ thống thoát nước, phục hồi sông hồ, tăng diện tích không gian trữ nước và hồ điều hòa. Việc ứng dụng công nghệ trong giám sát, vận hành hạ tầng được coi là giải pháp trọng tâm để xây dựng đô thị thông minh, có khả năng chống chịu cao.

Với những định hướng và nhiệm vụ cụ thể, Chỉ thị mới không chỉ đặt mục tiêu nâng cao chất lượng quy hoạch và hạ tầng đô thị, mà còn hướng đến xây dựng hệ thống đô thị Việt Nam phát triển xanh, thông minh và có khả năng thích ứng linh hoạt trước những thách thức khí hậu trong dài hạn.