Tuyến cáp treo được đề xuất quy hoạch như thế nào?

Sân bay Cỏ Ống hiện là cửa ngõ hàng không duy nhất của Côn Đảo, kết nối đặc khu với TP.HCM, Hà Nội và một số địa phương khác. Theo quy hoạch phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay được định hướng nâng công suất lên khoảng 2 triệu lượt hành khách mỗi năm vào năm 2030 và 3 triệu lượt khách vào năm 2050. Lượng khách tăng nhanh đồng nghĩa với nhu cầu kết nối từ sân bay đến khu trung tâm cũng sẽ lớn hơn nhiều so với hiện nay.

Tuy nhiên, toàn bộ lưu lượng giao thông hiện chỉ phụ thuộc vào một tuyến đường bộ độc đạo dài khoảng 15 km, quy mô hai làn xe. Tuyến đường chạy men theo sườn núi, một bên giáp biển, một bên là rừng đặc dụng của Vườn quốc gia Côn Đảo, với nhiều khúc cua gấp và địa hình đèo dốc. Trong mùa cao điểm du lịch hoặc vào các khung giờ có nhiều chuyến bay, tuyến đường này thường chịu áp lực lớn và khó có khả năng mở rộng theo cách thông thường.

Theo báo cáo của UBND TP.HCM gửi Bộ Tài chính về các giải pháp phát triển kinh tế – xã hội cho đặc khu Côn Đảo, địa phương đề xuất đầu tư một tuyến cáp treo giao thông công cộng kết nối trực tiếp từ sân bay Cỏ Ống đến khu trung tâm Côn Sơn. Tuyến dự kiến có chiều dài khoảng 15 km, đi qua khu vực núi Nhà Bàn trước khi đến trung tâm đảo.

Khác với mô hình cáp treo phục vụ du lịch thuần túy, phương án này được nghiên cứu như một loại hình giao thông công cộng, góp phần chia sẻ lưu lượng với tuyến đường bộ hiện hữu. Việc kết nối trực tiếp giữa sân bay và trung tâm không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn giúp nâng cao khả năng tiếp cận của du khách khi lượng khách hàng không tiếp tục tăng trong những năm tới. Tuy nhiên, đây mới là đề xuất nghiên cứu, chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư hoặc xác định thời gian triển khai cụ thể.

Đề xuất xây cáp treo kết nối đến sân bay Cỏ Ống. Ảnh minh họa.

Vì sao cáp treo được đánh giá khả thi hơn mở rộng đường bộ?

Theo đánh giá của UBND TP.HCM, phương án mở rộng tuyến đường hiện hữu từ hai lên bốn làn xe sẽ phải đào cắt sườn núi và chuyển đổi khoảng 15,75 ha rừng đặc dụng, gây tác động lớn đến hệ sinh thái tự nhiên của Côn Đảo. Trong bối cảnh nơi đây được định hướng phát triển theo mô hình du lịch sinh thái gắn với bảo tồn, việc mở rộng đường bộ gặp nhiều rào cản về môi trường và quy hoạch.

Ngược lại, phương án cáp treo chỉ cần khoảng 28 trụ đỡ, với diện tích đất chịu tác động khoảng 3 ha, chủ yếu bố trí tại các khu vực trảng cỏ hoặc cây bụi để hạn chế ảnh hưởng đến rừng. Theo tính toán, mức độ tác động đến hệ sinh thái giảm hơn 5 lần so với phương án mở rộng đường bộ. Đây cũng là lý do tuyến cáp treo được xem là giải pháp dung hòa giữa yêu cầu phát triển hạ tầng và mục tiêu bảo tồn tài nguyên thiên nhiên của đặc khu.

Cảng hàng không Côn Đảo. Ảnh: Báo Chính phủ.

Cáp treo không chỉ là hạ tầng giao thông, còn là động lực phát triển du lịch

Ngoài chức năng vận chuyển hành khách, tuyến cáp treo nếu được đầu tư còn được kỳ vọng trở thành một sản phẩm du lịch mới của Côn Đảo. Từ cabin cáp treo, du khách có thể quan sát toàn cảnh rừng nguyên sinh, bờ biển và địa hình đặc trưng của hòn đảo từ trên cao, tạo thêm trải nghiệm khác biệt so với việc di chuyển bằng đường bộ.

Đề xuất này cũng phù hợp với định hướng phát triển Côn Đảo thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và văn hóa – lịch sử chất lượng cao theo quy hoạch đến năm 2045. Bên cạnh đầu tư hạ tầng, TP.HCM dự kiến huy động khoảng 51.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2030 để hoàn thiện hệ thống giao thông, dịch vụ và các công trình thiết yếu, tạo nền tảng phát triển lâu dài cho đặc khu.

Hiện phương án vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, nhưng đã phản ánh định hướng phát triển hạ tầng theo hướng cân bằng giữa kết nối giao thông, phát triển du lịch và bảo tồn hệ sinh thái của Côn Đảo.

Nguồn: Tổng hợp