Ga Thủ Thiêm sẽ đặt tại trung tâm đô thị Thủ Thiêm kết nối tuyến Thủ Thiêm - Long Thành và đoạn kết nối nội thành TP.HCM. Ảnh: VTC News

Hạ tầng metro TP.HCM: Cú huých để phát triển đô thị

TP.HCM luôn đối mặt với thách thức ùn tắc giao thông do tốc độ đô thị hóa nhanh và dân số đông. Để hạn chế vấn đề này, chính quyền thành phố đã xác định hệ thống metro và đường sắt đô thị là xương sống của mạng lưới giao thông hiện đại trong tương lai. Theo định hướng phát triển, TP.HCM đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 187 km metro và đường sắt đô thị từ nay đến năm 2030.

Trong đó, thành phố đang tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án chiến lược, bao gồm:

Metro số 2 – đoạn Bến Thành – Tham Lương: Đây là đoạn tuyến đầu tiên của Metro số 2 với chiều dài khoảng 11,3 km, gồm 11 ga, được khởi công vào tháng 1/2026 và dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2030.

Metro số 2 – đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm: Đoạn đi ngầm dài khoảng 6,2 km kết nối trung tâm Quận 1 với khu đô thị Thủ Thiêm – trung tâm tài chính mới của TP.HCM.

Tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành: Một dự án kết nối chiến lược giúp liên thông từ trung tâm TP.HCM tới sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai) – dự kiến dài gần 48 km, với tổng vốn đầu tư ước tính gần 84.000 tỷ đồng (khoảng 3,5 tỷ USD).

Các dự án này được xem là nhân tố quan trọng để cải thiện khả năng kết nối, giảm ùn tắc, đồng thời kéo giãn không gian phát triển đô thị theo hướng bền vững.

Không chỉ đơn thuần là một doanh nghiệp đa ngành mạnh trong lĩnh vực sản xuất, công nghiệp, ô tô, nông nghiệp… THACO đang ngày càng mạnh tay đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng giao thông trọng điểm, đặc biệt là metro đô thị.

Với tuyến Metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương, THACO đã được Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM lựa chọn làm tổng thầu EPC – nghĩa là đảm nhận toàn bộ từ thiết kế, mua sắm thiết bị, thi công xây dựng cho đến lắp đặt hệ thống. Tổng mức đầu tư của gói thầu này lên tới hơn 55.000 tỷ đồng và dự kiến hoàn thành vào quý IV/2030.

Điều này thể hiện sự tin tưởng lớn từ phía chính quyền TP.HCM vào năng lực của THACO trong việc triển khai các dự án lớn mang tính chiến lược quốc gia.

Ông Trần Bá Dương đã chia sẻ rằng Đại Quang Minh – công ty con thuộc hệ sinh thái THACO – sẽ không chỉ thi công xây dựng mà còn nhận chuyển giao và làm chủ các công nghệ cốt lõi trong ngành đường sắt đô thị như khoan hầm, bê tông đúc sẵn, thi công cầu cạn… nhằm nâng cao năng lực nội địa hóa và tự chủ kỹ thuật.

Điều này không chỉ giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn lực ngoại quốc mà còn mở ra cơ hội phát triển chuỗi cung ứng địa phương, từ sản xuất thiết bị cho đến chế tạo phương tiện metro trong nước.

Sơ đồ hướng tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Ảnh: VTC News

3 tuyến metro và thời kỳ “bùng nổ” bất động sản xung quanh

Việc TP.HCM đẩy nhanh tiến độ xây dựng 3 tuyến metro trọng điểm có thể được xem như một trong những cú huých mạnh mẽ nhất đối với thị trường bất động sản địa phương trong nhiều năm qua. Dưới góc độ quy hoạch và kinh tế, hệ thống metro mang đến những thay đổi lớn về:

Theo nghiên cứu thị trường bất động sản, các khu vực gần ga metro thường chứng kiến tăng giá trị mạnh hơn so với khu vực khác. Điều này là do hệ thống giao thông hiện đại giúp giảm thời gian di chuyển, kéo gần khoảng cách vật lý giữa các khu vực xa trung tâm và trung tâm thành phố, từ đó thu hút nhu cầu nhà ở, thương mại và dịch vụ tăng lên.

Cụ thể, các khu vực như khu đô thị Thủ Thiêm, Bến Thành, Tham Lương hay dọc tuyến Thủ Thiêm – Long Thành đều được giới đầu tư đánh giá có tiềm năng tăng giá rõ rệt nhờ hưởng lợi trực tiếp từ mạng lưới metro.

Mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (Transit-Oriented Development – TOD) là xu hướng quy hoạch đang được nhiều thành phố lớn trên thế giới áp dụng. TOD tập trung phát triển nhà ở, trung tâm thương mại, dịch vụ giải trí và văn phòng làm việc xung quanh các ga metro, tạo nên một hệ sinh thái đô thị đa chức năng, thuận tiện và thân thiện với người dân.

Với sự tham gia của các chủ đầu tư như THACO và Đại Quang Minh, các dự án bất động sản, khu đô thị mới có thể được liên kết chặt chẽ hơn với hạ tầng metro, kiến tạo những khu chức năng sống chuẩn mực, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế – xã hội bền vững.

Mạng lưới metro không chỉ tạo lợi ích cho khu vực trung tâm mà còn kéo giãn sự phát triển ra các vùng ven, giúp giảm tải áp lực lên khu lõi và phân bổ hoạt động kinh tế – xã hội công bằng hơn. Ví dụ: tuyến Thủ Thiêm – Long Thành kết nối trung tâm TP.HCM với tỉnh Đồng Nai thông qua đường sắt đô thị có thể thay đổi cách nhìn về vùng ngoại ô và vùng đô thị vệ tinh, tạo cơ hội đầu tư bất động sản mới với chi phí hấp dẫn hơn khu trung tâm truyền thống.

Thách thức và triển vọng

Mặc dù những kế hoạch này đầy hứa hẹn, việc hoàn thành đúng hạn trước năm 2030 vẫn còn nhiều thách thức, từ quy trình phê duyệt đầu tư, huy động nguồn vốn, cân đối nguồn lực cho đến việc đảm bảo chất lượng kỹ thuật và tiến độ thi công.

Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền TP.HCM cùng sự hỗ trợ từ các cơ chế đặc thù của Quốc hội và Chính phủ, đồng thời với năng lực thực hiện dự án lớn của các doanh nghiệp như THACO, triển vọng đưa các tuyến metro vào khai thác đúng thời hạn là hoàn toàn khả thi và có thể trở thành một bước ngoặt quan trọng trong phát triển hạ tầng đô thị Việt Nam.

Việc THACO Trường Hải đặt mục tiêu hoàn thành 3 tuyến metro tại TP.HCM trước năm 2030 đánh dấu một bước đi chiến lược có ý nghĩa lớn đối với phát triển hạ tầng giao thông đô thị và thị trường bất động sản. Không chỉ giúp giải quyết bài toán ùn tắc, giảm áp lực lên giao thông cá nhân, hệ thống metro còn mở ra cơ hội tăng trưởng giá trị bất động sản, thu hút đầu tư và thay đổi diện mạo đô thị trong tương lai gần.

Sự kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược của chính quyền và năng lực thi công, quản lý dự án của doanh nghiệp như THACO hứa hẹn tạo ra bước chuyển mình mạnh mẽ cho TP.HCM trên con đường trở thành đô thị thông minh, hiện đại và phát triển bền vững.