Theo quy hoạch, đoạn metro Bến Thành – Thủ Thiêm là giai đoạn tiếp nối của tuyến metro số 2, kết nối trung tâm Quận 1 với khu đô thị mới Thủ Thiêm bằng hệ thống đường sắt đô thị ngầm hiện đại. Dự án được xem là trục giao thông chiến lược giúp liên kết lõi trung tâm hiện hữu với cực phát triển mới phía Đông TP.HCM.

Các thông tin công bố cho thấy tuyến metro này được thiết kế ngầm hoàn toàn, kéo dài khoảng 6,2km, kết nối từ ga Bến Thành qua khu vực trung tâm và vượt sông Sài Gòn để đến Thủ Thiêm. Tổng vốn đầu tư của dự án được ước tính lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng và mục tiêu vận hành toàn tuyến vào năm 2030.

Phối cảnh metro số 2 Bến Thành - Thủ Thiêm, nối trung tâm TP.HCM với khu đô thị mới Thủ Thiêm, thời gian tới sẽ tiếp tục kéo dài nối đến sân bay Long Thành. (Ảnh: Sưu tầm)

Trong bối cảnh áp lực giao thông tại TP.HCM ngày càng lớn, đặc biệt tại các cửa ngõ trọng điểm như Hàng Xanh, Bình Triệu, Trường Chinh hay Cộng Hòa, tuyến metro mới được kỳ vọng sẽ chia sẻ áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ hiện hữu.

Không chỉ là metro, mà là chiến lược tái cấu trúc đô thị

Điểm đặc biệt của dự án không nằm ở chiều dài tuyến hay quy mô vốn đầu tư, mà ở vai trò tái định hình cấu trúc phát triển đô thị TP.HCM. Trong nhiều năm, trung tâm TP.HCM đối mặt với tình trạng quá tải hạ tầng, mật độ dân cư cao và quỹ đất phát triển ngày càng hạn hẹp. Vì vậy, việc mở rộng không gian đô thị sang phía Đông được xem là chiến lược tất yếu.

Thủ Thiêm từ lâu đã được quy hoạch như “trung tâm mới” của TP.HCM, song để khu vực này thực sự trở thành cực tăng trưởng mới, yếu tố then chốt vẫn là khả năng kết nối hạ tầng. Metro Bến Thành – Thủ Thiêm vì vậy đóng vai trò như “mạch máu” liên kết trung tâm cũ với trung tâm mới, tạo điều kiện thúc đẩy dòng chảy dân cư, thương mại, tài chính và dịch vụ chất lượng cao dịch chuyển sang phía Đông thành phố.

Giới chuyên gia nhận định, khi thời gian di chuyển giữa trung tâm hiện hữu và Thủ Thiêm được rút ngắn đáng kể, khu Đông sẽ có thêm lợi thế để thu hút các dự án tài chính, công nghệ, thương mại quốc tế và bất động sản cao cấp.

TOD – mô hình phát triển đô thị mà TP.HCM đang hướng tới

Một trong những điểm được nhắc tới nhiều quanh dự án metro Bến Thành – Thủ Thiêm là định hướng phát triển đô thị TOD (Transit Oriented Development) – mô hình phát triển đô thị xoay quanh giao thông công cộng.

Theo xu hướng quốc tế, các nhà ga metro hiện đại không còn chỉ là điểm trung chuyển hành khách mà trở thành trung tâm tích hợp đa chức năng gồm thương mại, văn phòng, giải trí, dịch vụ và không gian sống.

Các tuyến metro đóng vai trò xương sống trong quy hoạch TOD của TP.HCM. (Ảnh: Sưu tầm)

Các đô thị lớn như Tokyo, Hong Kong hay Singapore đều từng tận dụng hệ thống metro để tạo ra các cực tăng trưởng kinh tế mới. Với TP.HCM, Thủ Thiêm đang được kỳ vọng sẽ trở thành “phiên bản TOD thế hệ mới” đầu tiên mang tính quy mô lớn.

Nhiều chuyên gia quy hoạch cho rằng, nếu được triển khai đồng bộ, mô hình TOD sẽ giúp TP.HCM tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất, giảm áp lực giao thông cá nhân và nâng cao chất lượng sống đô thị. Không chỉ tạo giá trị cho thị trường bất động sản, TOD còn góp phần tái cấu trúc kinh tế đô thị theo hướng bền vững hơn, giảm phụ thuộc vào mở rộng hạ tầng đường bộ truyền thống.

Ga Thủ Thiêm được kỳ vọng trở thành “siêu đầu mối” hạ tầng

Theo định hướng quy hoạch, ga Thủ Thiêm không chỉ là điểm cuối của tuyến metro mà còn được tích hợp với nhiều tuyến giao thông chiến lược khác như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và tuyến đường sắt kết nối sân bay Long Thành.

Điều này đồng nghĩa khu vực Thủ Thiêm trong tương lai có thể trở thành một trong những đầu mối giao thông quan trọng nhất phía Nam, kết nối đa tầng giữa metro, đường sắt liên vùng và hàng không quốc tế.

Nếu các dự án hoàn thiện đúng tiến độ, thời gian kết nối từ trung tâm TP.HCM tới sân bay Long Thành sẽ được rút ngắn mạnh, mở ra lợi thế cạnh tranh rất lớn cho khu Đông thành phố trong thu hút đầu tư quốc tế.

Không ít chuyên gia ví Thủ Thiêm như “Manhattan mới” của TP.HCM, nơi hội tụ các dòng vốn lớn nhờ lợi thế hạ tầng đồng bộ và quỹ đất còn nhiều dư địa phát triển.

Hạ tầng tiếp tục là “chìa khóa” cho chu kỳ tăng trưởng mới của TP.HCM

Năm 2026 được xem là giai đoạn bản lề khi TP.HCM đồng loạt thúc đẩy hàng loạt dự án quy mô lớn, từ metro, vành đai đến các công trình kết nối liên vùng. Sau nhiều năm đối mặt với áp lực ùn tắc và giới hạn không gian phát triển, thành phố đang chuyển hướng mạnh sang chiến lược phát triển dựa trên hạ tầng và các cực tăng trưởng mới.

Trong chiến lược đó, metro Bến Thành – Thủ Thiêm không đơn thuần là một tuyến giao thông công cộng mà còn là dự án mang ý nghĩa định hình tương lai đô thị.

Nếu được triển khai đúng kỳ vọng, tuyến metro này có thể trở thành chất xúc tác quan trọng giúp TP.HCM bước sang một chu kỳ phát triển mới – nơi hạ tầng không chỉ phục vụ đi lại mà còn đóng vai trò kiến tạo kinh tế, tái cấu trúc đô thị và nâng tầm năng lực cạnh tranh của siêu đô thị lớn nhất cả nước.

Nguồn: Tổng hợp