Dù đã xuất hiện những tín hiệu phục hồi, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam vẫn được đánh giá còn khá nhỏ so với quy mô nền kinh tế và thua xa nhiều quốc gia trong khu vực. Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng ngày càng chịu áp lực, việc thúc đẩy dòng vốn nội tham gia sâu hơn vào thị trường trái phiếu được xem là giải pháp quan trọng để đa dạng hóa nguồn vốn cho doanh nghiệp.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu sau thời kỳ nhiều biến động, song dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Theo số liệu từ Ngân hàng Phát triển châu Á, đến quý III/2025, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp trên GDP của Việt Nam mới đạt khoảng 9%, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Singapore hay Malaysia.

Không chỉ thấp về quy mô, tỷ lệ trái phiếu doanh nghiệp so với tín dụng ngân hàng tại Việt Nam hiện cũng ở mức khá khiêm tốn. Số liệu do CGIF và FiinRatings tính toán cho thấy, đến cuối năm 2024, quy mô trái phiếu doanh nghiệp chỉ tương đương khoảng 7% dư nợ tín dụng, thấp hơn nhiều so với mức 36% của Thái Lan, 12% của Philippines và tới 96% của Malaysia.

Một trong những điểm hạn chế lớn của thị trường hiện nay là cơ cấu phát hành vẫn phụ thuộc nhiều vào hình thức riêng lẻ và tập trung ở một số nhóm ngành nhất định. Trong năm 2025, phát hành riêng lẻ vẫn chiếm tới 91% tổng lượng trái phiếu phát hành, trong khi nhóm ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai lĩnh vực dẫn dắt thị trường.

Ngân hàng và bất động sản là hai lĩnh vực dẫn dắt thị trường năm 2025. (Ảnh: Sưu tầm)

Các chuyên gia cho rằng, để thị trường phát triển bền vững hơn, cần mở rộng nền tảng nhà đầu tư trong nước, đặc biệt là các quỹ đầu tư, doanh nghiệp bảo hiểm, quỹ hưu trí và nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp. Đây được xem là nguồn vốn dài hạn quan trọng, giúp giảm sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng và nâng cao khả năng huy động vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, việc gia tăng tính minh bạch, chuẩn hóa hoạt động xếp hạng tín nhiệm và cải thiện thanh khoản trên thị trường thứ cấp cũng được xem là điều kiện cần thiết để khôi phục niềm tin nhà đầu tư. Hiện Việt Nam vẫn chưa có thanh khoản thứ cấp đủ mạnh, trong khi tỷ lệ trái phiếu lãi suất thả nổi chiếm tới 57,6% tổng lượng trái phiếu lưu hành, làm gia tăng rủi ro tái cấp vốn cho doanh nghiệp trong bối cảnh lãi suất biến động.

Dù vậy, thị trường đã ghi nhận một số tín hiệu tích cực trong thời gian gần đây. Quý I/2026, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt khoảng 30,6 nghìn tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ chậm trả mới cũng giảm về mức gần 0%, trong khi thanh khoản bình quân trên thị trường thứ cấp tăng mạnh lên khoảng 8,2 nghìn tỷ đồng mỗi ngày.

Theo giới phân tích, nếu các rào cản pháp lý tiếp tục được tháo gỡ, cùng với việc thu hút tốt hơn nguồn vốn trong nước, thị trường trái phiếu doanh nghiệp có thể trở thành một trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào ngân hàng như hiện nay.

Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa các loại hình trái phiếu như trái phiếu xanh, trái phiếu chuyển đổi cũng sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận được nhiều phân khúc nhà đầu tư nội địa khác nhau, từ những người ưu tiên an toàn đến những nhóm sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đổi lấy lợi nhuận cao.

Hút vốn nội cho thị trường trái phiếu không phải là câu chuyện một sớm một chiều. Nó đòi hỏi sự cộng hưởng từ sự minh bạch của doanh nghiệp, sự dẫn dắt của các tổ chức tài chính và một hành lang pháp lý ổn định. Khi nội lực được khơi thông, thị trường TPDN sẽ trở thành kênh dẫn vốn hiệu quả, hỗ trợ đắc lực cho sự tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.

Nguồn: Tổng hợp.