Vì sao lãi suất có sự chênh lệch lớn?

Ngân hàng Vietcombank недавно công bố chương trình phát hành chứng chỉ tiền gửi online dành cho khách hàng cá nhân thông qua nền tảng VCB Digibank, với mức sinh lời lên tới 7,9%/năm. Cụ thể, sản phẩm này có kỳ hạn 6 tháng hưởng lãi 7,5%/năm và 12 tháng đạt 7,9%/năm, mệnh giá từ 100.000 đồng mỗi chứng chỉ.

Trong khi đó, lãi suất tiền gửi tiết kiệm thông thường tại Vietcombank thấp hơn đáng kể: kỳ hạn 6 tháng chỉ khoảng 3,5%/năm và 12 tháng là 5,9%/năm. Như vậy, chứng chỉ tiền gửi đang mang lại mức lãi cao hơn từ 2–4 điểm phần trăm mỗi năm.

Tương tự, BVBank cũng áp dụng mức lãi suất chứng chỉ tiền gửi vượt trội so với gửi tiết kiệm truyền thống. Cụ thể, kỳ hạn 6 tháng lên tới 7,6%/năm và 15 tháng là 7,8%/năm, với số tiền mua tối thiểu từ 10 triệu đồng. Trong khi đó, lãi suất tiết kiệm niêm yết cùng kỳ hạn chỉ lần lượt là 6,55% và 6,75%/năm.

Không đứng ngoài xu hướng, Techcombank cũng triển khai chứng chỉ tiền gửi Bảo Lộc với lãi suất khoảng 7,3%/năm cho kỳ hạn 3 tháng, cao hơn đáng kể so với mức 4,7%/năm của tiền gửi tiết kiệm cùng kỳ hạn.

Việc nhiều ngân hàng tăng cường phát hành chứng chỉ tiền gửi với lãi suất hấp dẫn chủ yếu nhằm đẩy mạnh huy động vốn. So với trái phiếu, sản phẩm này có thủ tục phát hành đơn giản hơn, chi phí thấp hơn và ít ràng buộc pháp lý hơn. Đồng thời, tính linh hoạt như khả năng chuyển nhượng hoặc dùng làm tài sản đảm bảo cũng khiến chứng chỉ tiền gửi trở thành công cụ thu hút cả ngân hàng lẫn nhà đầu tư cá nhân.

Nhiều ngân hàng như Vietcombank, BVBank, Techcombank nâng lãi suất chứng chỉ tiền gửi vượt xa gửi tiết kiệm/ (Ảnh: Sưu tầm)

Lo ngại về mặt bằng lãi suất

Dù mức lãi cao chỉ áp dụng cho chứng chỉ tiền gửi – thường gắn với kỳ hạn dài – nhưng việc nâng lãi suất đầu vào khiến không ít doanh nghiệp và người vay lo ngại chi phí vốn sẽ tăng theo. Nếu lãi suất huy động chạm ngưỡng 10%/năm, lãi suất cho vay có thể bị đẩy lên khoảng 14%/năm hoặc cao hơn, tạo áp lực đáng kể cho người đi vay.

Một số ý kiến cho rằng động thái tăng lãi suất qua chứng chỉ tiền gửi phản ánh áp lực của các ngân hàng trong việc đáp ứng nhu cầu cho vay trung và dài hạn.

Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Công văn số 2342 ngày 30/3/2026, yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất. Trọng tâm là tăng cường kỷ luật thị trường, siết kiểm tra nội bộ và đảm bảo cân đối thanh khoản.

Trao đổi bên lề một hội thảo, Võ Trí Thành nhận định việc giảm lãi suất trong bối cảnh hiện tại là không dễ, do áp lực từ lạm phát, tỷ giá và biến động kinh tế toàn cầu. Theo ông, điều quan trọng không phải là giảm lãi suất bằng mọi giá mà là điều hành linh hoạt, tránh những cú sốc lớn cho nền kinh tế.

Ông cũng nhấn mạnh, dù tín dụng ngân hàng vẫn là kênh cung vốn chủ đạo trong ngắn hạn, nhưng sự phụ thuộc quá lớn vào kênh này tiềm ẩn rủi ro. Khi lãi suất tăng, chi phí tài chính của doanh nghiệp sẽ bị đội lên, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Vì vậy, cần thúc đẩy thêm các kênh dẫn vốn khác như thị trường trái phiếu và chứng khoán để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng và củng cố nền tảng tài chính dài hạn