Ảnh minh hoạ

Khi quy hoạch trở thành “nút thắt” của tăng trưởng

Thực tế cho thấy, vấn đề của Việt Nam hiện nay không phải thiếu quy hoạch, mà nằm ở cách tổ chức và thực thi. Nhiều địa phương vẫn xây dựng quy hoạch theo hướng riêng lẻ, thiếu liên kết vùng và chưa đặt trong tổng thể phát triển quốc gia, dẫn đến tình trạng chồng chéo, kém hiệu quả.

Một hạn chế lớn khác là tư duy “cục bộ” – từ địa giới hành chính đến nhiệm kỳ quản lý. Điều này khiến quy hoạch dễ bị điều chỉnh theo mục tiêu ngắn hạn, thiếu tính ổn định và không phản ánh đúng lợi thế dài hạn của từng khu vực. Khi các địa phương cạnh tranh trực tiếp thay vì bổ trợ lẫn nhau, nguồn lực bị phân tán, làm suy giảm hiệu quả đầu tư và kìm hãm động lực tăng trưởng.

Trước yêu cầu phát triển mới, định hướng đặt ra là phải chuyển từ tư duy quy hoạch đơn lẻ sang quy hoạch tích hợp, gắn kết giữa các ngành, các vùng và cả quốc gia. Quy hoạch không còn chỉ là công cụ phân bổ đất đai, mà phải trở thành “khung định hướng” cho mọi quyết định đầu tư.

Điều này đồng nghĩa mỗi dự án không thể đứng độc lập, mà phải nằm trong tổng thể chiến lược dài hạn, đảm bảo tính liên kết và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Việc điều chỉnh quy hoạch 6 vùng kinh tế lớn thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 cũng cho thấy rõ định hướng phát triển theo hướng xanh, bền vững và tăng cường kết nối liên vùng.

Khơi thông nguồn lực: Đất đai, hạ tầng và đầu tư công

Một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay nằm ở đất đai và hạ tầng. Nhiều địa phương đang phải rà soát lại quỹ đất, điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất và đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng để tạo điều kiện cho các dự án phát triển.

Một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay nằm ở đất đai và hạ tầng. (Ảnh: Sưu tầm)

Song song, việc xử lý các dự án chậm tiến độ, lãng phí tài sản công cũng được đặt lên hàng đầu. Khi các nguồn lực bị “đóng băng” được giải phóng, nền kinh tế sẽ có thêm dư địa để tăng trưởng. Thực tế tại Hà Nội cho thấy, việc nhận diện đúng các điểm nghẽn – từ hạ tầng, đất đai đến quản lý đô thị – là bước quan trọng để triển khai các giải pháp mang tính hệ thống.

Quy hoạch phải đi trước một bước để dẫn dắt phát triển

Một điểm cốt lõi được nhấn mạnh là quy hoạch cần đi trước, đóng vai trò định hướng thay vì chạy theo thực tiễn. Các địa phương như Quảng Ninh đang tiếp cận theo hướng này, coi quy hoạch là “kim chỉ nam” để phát triển đô thị, hạ tầng và kinh tế trong dài hạn.

Không chỉ dừng ở yếu tố kinh tế, quy hoạch hiện đại còn phải tích hợp các yếu tố môi trường, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Việc bỏ qua các yếu tố này có thể dẫn đến rủi ro lớn, thậm chí phải điều chỉnh quy hoạch với chi phí rất cao trong tương lai.

Mở ra dư địa tăng trưởng mới trong giai đoạn tới

Khi các “điểm nghẽn” quy hoạch được tháo gỡ, không gian phát triển sẽ được mở rộng đáng kể, tạo điều kiện để các vùng, các ngành phát huy tối đa lợi thế. Đây cũng là nền tảng để thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Quan trọng hơn, quá trình này không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là sự thay đổi về tư duy phát triển – từ ngắn hạn sang dài hạn, từ cục bộ sang liên kết, từ khai thác sang phát triển bền vững. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, đây sẽ là “chìa khóa” để Việt Nam duy trì đà tăng trưởng và nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị quốc tế.

Nguồn: Tổng hợp