Địa phương nào được tham gia thí điểm?

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 227/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số cơ chế thúc đẩy hội nhập quốc tế của địa phương, trong đó lần đầu tiên cho phép thí điểm thành lập văn phòng đại diện của UBND cấp tỉnh ở nước ngoài.

Theo quy định, chỉ các địa phương thuộc nhóm 5 tỉnh, thành phố có giá trị thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cao nhất hoặc có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất cả nước trong năm trước, hoặc thuộc trường hợp đặc biệt theo quy định, mới được xem xét tham gia thí điểm.

Nơi đặt văn phòng đại diện cũng phải đáp ứng điều kiện nhất định. Cụ thể, văn phòng phải được đặt tại một trong ba quốc gia có lượng vốn FDI hoặc kim ngạch nhập khẩu hàng hóa lớn nhất đối với địa phương, hoặc thuộc trường hợp đặc biệt được cấp có thẩm quyền chấp thuận.

Điều kiện thành lập và cơ chế hoạt động ra sao?

Để được thành lập văn phòng đại diện, địa phương phải xây dựng đề án cụ thể, trong đó nêu rõ nhu cầu thành lập, địa điểm dự kiến, cơ cấu nhân sự, chức năng, nhiệm vụ, kinh phí hoạt động và kế hoạch triển khai trong ba năm đầu. Đồng thời, việc thành lập không được làm tăng tổng số biên chế của UBND cấp tỉnh và phải phù hợp với đường lối đối ngoại của Việt Nam cũng như các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Sau khi có sự thống nhất của Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính và Bộ Nội vụ, UBND cấp tỉnh mới được quyết định thành lập văn phòng đại diện. Chỉ cần một trong các bộ này có ý kiến không đồng thuận thì phương án thành lập sẽ không được thông qua.

Một điểm đáng chú ý là một văn phòng đại diện có thể phục vụ cho từ hai địa phương trở lên nếu các địa phương có thỏa thuận và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Quy định này được kỳ vọng giúp tiết kiệm chi phí vận hành và tăng hiệu quả phối hợp xúc tiến đầu tư ở nước ngoài.

Mở thêm cánh cửa hút đầu tư cho địa phương 

Mở rộng mạng lưới kết nối và hội nhập quốc tế của các địa phương Việt Nam.

Theo Nghị định 227/2026/NĐ-CP, văn phòng đại diện thực hiện chức năng đại diện chính thức của UBND cấp tỉnh trong quan hệ với chính quyền, tổ chức và doanh nghiệp tại quốc gia sở tại. Nhiệm vụ bao gồm thúc đẩy hợp tác đầu tư, thương mại, khoa học - công nghệ, giáo dục, văn hóa và các chương trình hợp tác giữa địa phương Việt Nam với đối tác nước ngoài.

Ngoài vai trò xúc tiến đầu tư, văn phòng còn có trách nhiệm nghiên cứu thị trường, thu thập thông tin, đánh giá nhu cầu hợp tác, hỗ trợ doanh nghiệp và kiến nghị các giải pháp phát triển quan hệ giữa địa phương với đối tác quốc tế. Văn phòng hoạt động dưới sự quản lý của UBND cấp tỉnh, đồng thời chịu sự quản lý thống nhất về đối ngoại của cơ quan đại diện Việt Nam tại nước sở tại.

Về nhân sự, thành viên văn phòng phải có trình độ đại học trở lên, sử dụng thành thạo tiếng Anh hoặc ngôn ngữ chính thức của quốc gia tiếp nhận, có chuyên môn phù hợp và đủ điều kiện sức khỏe. Chính phủ cũng khuyến khích sử dụng người Việt Nam đang thường trú ở nước ngoài theo hình thức hợp đồng lao động nhằm tận dụng nguồn nhân lực am hiểu thị trường sở tại. Nhiệm kỳ của thành viên không thường trú ở nước ngoài là 36 tháng và có thể được gia hạn khi cần thiết.

FAQ

Việc thí điểm này có đồng nghĩa địa phương được tự mở văn phòng ở nước ngoài?

UBND cấp tỉnh chỉ được thành lập văn phòng đại diện sau khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định và được các bộ, ngành liên quan thống nhất. Đây là cơ chế thí điểm có phạm vi và điều kiện áp dụng cụ thể.

Văn phòng đại diện của địa phương có phải cơ quan ngoại giao của Việt Nam không?

Văn phòng đại diện của UBND cấp tỉnh không có chức năng ngoại giao như Đại sứ quán hoặc Tổng Lãnh sự quán. Đơn vị này chủ yếu thực hiện nhiệm vụ xúc tiến đầu tư, thương mại, kết nối hợp tác và hỗ trợ địa phương trong quan hệ với đối tác nước ngoài theo quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp có thể nhận được lợi ích gì từ văn phòng đại diện ở nước ngoài?

Nếu được triển khai hiệu quả, văn phòng đại diện có thể hỗ trợ doanh nghiệp địa phương tiếp cận thông tin thị trường, kết nối đối tác, xúc tiến đầu tư, thương mại và tháo gỡ một số khó khăn trong quá trình tìm kiếm cơ hội hợp tác quốc tế.

Nguồn: Tổng hợp